Lại sắp đến 30/4 ngày giải phóng miền Nam (30/4/1975 – 30/4/2026). Nhóm cựu chiến binh chúng tôi như thường lệ gặp nhau để chia sẻ về những năm tháng chiến tranh ác liệt mà hào hùng thời kháng chiến chống Mỹ – Nhóm trưởng Huỳnh Đa nói: Tôi đã đọc lời tâm tư của anh từ kỳ I đến kỳ IV hay thật là hay! Tôi hỏi: Anh đọc ở đâu? Tôi đọc trên trang tri ân liệt sỹ. Vậy kỳ 5 anh đã có nội dung chưa? Tôi trả lời ngay: Có rồi, mời các anh và bạn đọc nghe tôi kể nhé.
LS Bùi Văn Tế, quê ở Hà Sơn Bình nhưng lại ghi Hà Nam Ninh ấy thế mà gần 30 năm gia đình mới biết tin. Tại NTLS TP.HCM có tới hơn 16.000 ngôi mộ được phân ra ba khu vực khác nhau: Khu vực có đầy đủ thông tin – khu vực chỉ có tên, thiếu họ, thiếu quê quán – khu vực chưa xác định danh tính. LS Bùi Văn Tế nằm trong khuôn viên tỉnh Hà Nam Ninh, tôi đã gửi thư về 3 tỉnh Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình với hơn 700 lá thư nhưng hơn 1 năm không thấy hồi âm. Tôi lại gửi thư về tỉnh Hà Sơn Bình, hơn 600 lá thư tròn 2 tháng bà Trần Thị Huệ gọi điện cho tôi: Anh Sính ơi chú Bùi Văn Tế là em của chồng tôi nhưng lại chỉ đề huyện Lạc Thuỷ chứ k có xã, vậy bây giờ anh giúp gia đình tôi kết nối thông tin đầy đủ để gia đình xin hài cốt về quê. Sau 3 tháng làm các thủ tục từ xã Liên Hoà nơi sinh ra LS lên phòng Lao động thương binh huyện Lạc Thuỷ, tỉnh Hoà Bình, đã được Phòng Lao động thương binh Quận 9 chấp thuận. Đến tháng 8/2016, gia đình bà Trần Thị Huệ cùng con cháu đã đưa được LS Bùi Văn Tế về quê.
LS Nguyễn Văn Bảy sinh ra ở Thường Tín, Hà Tây đi làm ăn ở Hữu Lũng, Lạng Sơn và từ đó ông nhập ngũ lên đường vào Nam chiến đấu trong đội hình sư Đoàn 3 và đã hy sinh tại chiến trường Quảng Ngãi. NTLS xã Phổ Thạnh, Đức Phổ, Quảng Ngãi trong khuôn viên chỉ có hơn 500 ngôi mộ: 16 ngôi mộ LS của địa phương, còn lại chưa rõ quê chỉ đề bộ đội miền Bắc. LS Nguyễn Văn Bảy hy sinh năm 1969. Tôi đã lập danh sách 200 LS quê miền Bắc gửi 7000 lá thư từ Quảng Bình trở ra. 3 tháng sau ông Nguyễn Chiến Hạm gọi điện cho tôi và tôi đã hướng dẫn gia đình vào NTLS lấy mẫu sinh phẩm để thử AND, 6 tháng sau thượng tá Nguyễn Chiến Hạm công tác ở A92, bộ Công An đã gọi điện cho tôi trong niềm vui sướng tột cùng ông nói: Nhờ có bác gia đình chúng cháu mới gặp được người thân và rồi LS Nguyễn Văn Bảy đã trở về xã Tự Nhiên, Huyện Thường Tín, Hà Nội sau hơn 40 năm xa cách. Đã được báo công an Thành Phố Hồ Chí Minh và báo Cựu Chiến Binh đăng tải
NTLS Long Thành, Đồng Nai có ngôi mộ LS Đào Văn Loan, năm sinh 1946, quê quán Hưng Yên, nhập ngũ 1968, hy sinh năm 1970 ở Tiểu Đoàn 2. Tôi gửi thư về Hưng Yên, ông Đoàn Văn Đạt em trai của LS gửi thư cho tôi nhờ xác định lại thông tin lần nữa chứ anh Loan nhà tôi họ Đoàn chứ không phải họ Đào. Nhận lời tôi đã đến NTLS Long Thành chụp ảnh và gửi về. Sau 3 tháng các thủ tục đã làm xong, LS Đào Văn Loan chính là Đoàn Văn Loan quê ở Bình Minh, Khoái Châu, Hưng Yên đã được về đoàn tụ cùng với người thân gần 50 năm xa cách.
LS Trịnh Duy Phơng, quê quán Gia Lập, Gia Viễn, Ninh Bình lại bị ghi sai là Trịnh Duy Phương. Quê Hà Bắc. Tôi đã gửi thư về 2 tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang. Với số lượng thư gần 600 lá nhưng không thấy ai trả lời. Tôi lại nhờ phòng Người có công ở 2 tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang, họ đều trả lời quê chúng tôi không có LS Trịnh Duy Phương. Tôi lại gửi thư về các tỉnh của Hà Nam Ninh thế rồi ông Trịnh Văn Truyện là em trai kể rằng anh trai em là Trịnh Duy Phơng chứ không phải Phương, gia đình em đã tìm nhiều năm, nhiều nơi mà không thấy mà chỉ nghe đồng đội của em kể lại hy sinh ở mặt trận Tây Nam. Như có mối duyên lành, tôi giới thiệu gia đình lấy mẫu sinh phẩm ở ngôi mộ LS Phương Hà Bắc tại NTLS Châu Thành, Tây Ninh. Kết quả đáng mừng là sau gần 1 năm được trả lời chính xác là Trịnh Duy Phơng.
Chuyện về LS là vô cùng phong phú và nhiều lắm nhưng xin hẹn các anh và bạn đọc kỳ sau chúng ta lại tiếp tục tâm sự. Để kết thúc kỳ 5, tôi trích đoạn bài thơ tặng các anh và bạn đọc:
“Nhớ nhau nhớ cả tên quê
Thương nhau tay nắm lời thề năm xưa”.
ĐÀO THIỆN SÍNH
