Tri ân những người đã ngã xuống không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là đạo lý thiêng liêng của cả dân tộc. Nhiều năm qua, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ (HTGĐLS) tỉnh đã đồng hành cùng thân nhân các anh hùng liệt sĩ, trở thành địa chỉ tin cậy giúp các gia đình tìm lại thông tin, phần mộ và danh tính người thân. Sau sáp nhập tỉnh và kiện toàn tổ chức, hoạt động của Hội tiếp tục lan tỏa những nghĩa cử nhân văn sâu sắc, góp phần làm sáng ngời truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Cuối năm 2025, xã Cẩm Khê đã tổ chức lễ đón nhận và an táng hài cốt liệt sĩ Nguyễn Trọng Lý ở khu Cầu Tiến, xã Xương Thịnh (cũ) nay là xã Cẩm Khê sau 47 năm hy sinh, nằm lại nơi chiến trường. Liệt sĩ Nguyễn Trọng Lý sinh năm 1958, nhập ngũ tháng 11/1977, chiến đấu trong đội hình Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 3, Sư đoàn 9. Đồng chí đã anh dũng hy sinh ngày 14/9/1978 tại Mặt trận Tây Nam và được an táng tại nghĩa trang liệt sĩ xã Thạnh Đức, tỉnh Tây Ninh.
Sau nhiều năm mong mỏi của gia đình và sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng cùng Hội HTGĐLS các cấp, hài cốt của anh đã được đưa về an táng tại nghĩa trang quê nhà Xương Thịnh, xã Cẩm Khê. Trong không khí trang nghiêm của buổi lễ truy điệu, người thân, đồng đội và bà con địa phương xúc động thắp những nén hương tưởng nhớ người chiến sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc.
Sau gần nửa thế kỷ nằm lại nơi chiến trường xa, sự trở về của liệt sĩ Nguyễn Trọng Lý chính là niềm an ủi đối với gia đình, khẳng định vai trò, trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân trong hành trình tri ân các anh hùng liệt sĩ.
Di chuyển hài cốt Liệt sĩ Nguyễn Trọng Lý về nơi an nghỉ cuối cùng tại nghĩa trang quê nhà Xương Thịnh, xã Cẩm Khê.
2025 là năm có nhiều biến động về tổ chức bộ máy và địa giới hành chính, song với tinh thần trách nhiệm và tâm huyết, Hội HTGĐLS tỉnh đã nỗ lực duy trì và mở rộng các hoạt động tri ân. Mạng lưới Hội từng bước được kiện toàn, các chi hội tiếp tục được củng cố, mở rộng hoạt động sang khu vực Vĩnh Phúc (cũ), tạo điều kiện để nhiều gia đình liệt sĩ tiếp cận sự hỗ trợ.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Hội là tư vấn, hỗ trợ thân nhân liệt sĩ tìm kiếm thông tin, đính chính hồ sơ và di chuyển hài cốt về quê nhà. Năm 2025, Hội đã hướng dẫn, tư vấn cho hơn 500 gia đình liệt sĩ, đồng thời chia sẻ thông tin về 626 bia mộ liệt sĩ quê Phú Thọ còn thiếu hoặc sai lệch dữ liệu trên các nền tảng số. Nhờ đó, nhiều gia đình đã xác định được nơi an nghỉ của người thân sau nhiều năm tìm kiếm.
Cùng với đó, Hội đã phối hợp với các cơ quan chức năng xác nhận 104 trường hợp về nơi hy sinh của liệt sĩ, sửa đổi và bổ sung hồ sơ cho 16 trường hợp, đồng thời hỗ trợ giám định ADN cho một số trường hợp cần thiết. Đặc biệt, thông qua sự phối hợp với các cơ quan chức năng và địa phương, Hội đã tư vấn, hỗ trợ 55 gia đình đưa hài cốt liệt sĩ về quê an táng, góp phần an ủi, động viên thân nhân gia đình liệt sĩ sau bao năm chờ đợi.
Hội HTGĐLS tỉnh phối hợp với nhà tài trợ trao tặng xe lăn cho Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Phước ở phường Vân Phú.
Cùng với việc tìm kiếm thông tin và phần mộ liệt sĩ, các hoạt động tri ân cũng được triển khai rộng khắp. Nhân dịp Tết Nguyên đán, ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7 và các ngày lễ lớn, Hội cùng các chi hội đã vận động nguồn lực xã hội trao 1.181 suất quà với tổng trị giá 478 triệu đồng cho thân nhân liệt sĩ và người có công với cách mạng. Điểm nhấn năm vừa qua đó là Hội đã triển khai thành công chương trình phục dựng di ảnh liệt sĩ. Với sự phối hợp của các doanh nghiệp và nhà hảo tâm, 376 di ảnh liệt sĩ đã được phục dựng, trao lại cho gia đình và địa phương.
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song công tác HTGĐLS vẫn còn không ít khó khăn. Đại tá Phạm Quyết Chiến – Chủ tịch Hội HTGĐLS tỉnh chia sẻ: Sau nhiều năm chiến tranh, vẫn còn rất nhiều gia đình chưa có thông tin đầy đủ về sự hy sinh của người thân; nhiều phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính.
Quá trình tìm kiếm thông tin liệt sĩ thường kéo dài và tốn nhiều công sức. Không ít trường hợp phải đi qua nhiều địa phương, tra cứu nhiều nguồn tư liệu nhưng vẫn chưa có kết quả. Việc giám định ADN mất nhiều thời gian; số lượng mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ được thu thập vẫn còn hạn chế. Sau sáp nhập, số liệt sĩ và người có công rất lớn, trong khi phương tiện đi lại hạn chế, nguồn lực huy động để duy trì hoạt động của bộ máy gặp nhiều khó khăn chủ yếu dựa vào sự đóng góp của các tổ chức, cá nhân và các nhà hảo tâm.
Để đạt được mục tiêu mỗi năm hỗ trợ từ 50-60 trường hợp tìm kiếm thông tin hoặc di chuyển hài cốt liệt sĩ về quê theo Đề án 515 của Chính phủ, thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, tận dụng các nền tảng mạng xã hội để chia sẻ dữ liệu về liệt sĩ và phần mộ liệt sĩ, từ đó giúp thân nhân tra cứu thông tin thuận lợi hơn. Đồng thời, cần từng bước số hóa dữ liệu về liệt sĩ và gia đình liệt sĩ, tạo cơ sở cho việc quản lý và tìm kiếm thông tin một cách khoa học.
Hội sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới hội viên, thu hút những tình nguyện viên trẻ có kiến thức về công nghệ, đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng, tổ chức hội và các cựu chiến binh để thu thập, xác minh thông tin về liệt sĩ.
Những việc làm thầm lặng của Hội đã góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh, mang lại niềm an ủi cho nhiều gia đình. Hơn thế, đó còn là sự tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, nhắc nhở mỗi người hôm nay về giá trị của hòa bình và độc lập.
Hồng Nhung (Báo Phú Thọ)