“Chiến dịch 500 ngày đêm” đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là hành trình tri ân thiêng liêng với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhiều vùng đất từng là chiến trường ác liệt nay đã hồi sinh mạnh mẽ. Nhưng trên khắp các chiến trường xưa, từ đại ngàn Trường Sơn, vùng biên giới, hải đảo đến đất bạn Lào, Campuchia, vẫn còn khoảng 18 vạn liệt sĩ chưa xác định được nơi an nghỉ, chưa thể trở về với quê hương bản quán.
Chính vì thế, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn đang tiếp diễn như một mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Tuy nhiên, thời gian càng lùi xa, công tác tìm kiếm, quy tập càng đối mặt với nhiều khó khăn. Nhiều nhân chứng lịch sử tuổi đã cao, ký ức phai mờ dần theo năm tháng. Không ít chiến trường xưa nay đã trở thành khu dân cư, hồ thủy điện hoặc đất sản xuất. Nhiều bản đồ tác chiến thất lạc, ký hiệu quân sự không còn nguyên vẹn. Dẫu vậy, những khó khăn ấy chưa bao giờ làm chùn bước những người đi tìm đồng đội.
“Chiến dịch 500 ngày đêm”: Mệnh lệnh từ trái tim
Ngày 22/3/2026, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã ban hành Quyết định số 27/QĐ-BCĐQG về Kế hoạch tổ chức phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2027).
Cán bộ, hội viên Văn phòng đại diện Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam tại phía Nam hỗ trợ thân nhân liệt sĩ cấp bốc hài cốt liệt sĩ và đưa ra tàu hỏa di chuyển về an táng tại quê nhà.
Chiến dịch được phát động nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, chăm lo thân nhân liệt sĩ và người có công trên cả nước. Không chỉ mang ý nghĩa chính trị, đây còn là hành trình nhân văn sâu sắc nhằm đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình và tên tuổi của mình.
Hưởng ứng tinh thần đó, ngày 14/5/2026, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đã ban hành Công văn số 170/CV-HTGĐLS phát động toàn hệ thống Hội triển khai các hoạt động tri ân hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ.
Theo kế hoạch, toàn hệ thống phấn đấu cung cấp từ 7.000 – 10.000 thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; phối hợp với Ban Chỉ đạo 515 các địa phương và cơ quan chức năng tham gia tìm kiếm, quy tập hài cốt tại các chiến trường xưa, vùng biên giới, biển đảo và những khu vực nghi có hố chôn liệt sĩ tập thể.
Song song với đó là việc đẩy mạnh xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng; đính chính, hoàn thiện thông tin trên bia mộ và hồ sơ liệt sĩ. Toàn Hội đặt mục tiêu hỗ trợ hoàn thiện, xác định danh tính cho khoảng 100 liệt sĩ.
Một nhiệm vụ khác cũng được Hội đặc biệt quan tâm là tháo gỡ các hồ sơ giám định ADN còn tồn đọng, hỗ trợ thân nhân liệt sĩ có nhu cầu giám định, nhất là những gia đình có hoàn cảnh khó khăn.
Chung tay nối quá khứ với hiện tại
Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ chưa bao giờ là công việc dễ dàng. Có những chuyến đi kéo dài hàng tháng trời giữa rừng sâu, núi cao, nơi điều kiện sinh hoạt vô cùng thiếu thốn. Có những khu vực vẫn còn bom mìn sót lại, địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt. Không ít đội quy tập phải đào nhiều vị trí nghi vấn nhưng vẫn chưa tìm thấy dấu tích.
Bởi với những người làm công tác quy tập, chỉ cần tìm thấy một mảnh tăng võng mục, một chiếc cúc áo hay một kỷ vật nhỏ cũng đủ khiến cả đội lặng người. Đó không còn là hiện vật vô tri, mà là dấu tích của một con người từng sống, từng chiến đấu và hy sinh cho Tổ quốc.
Giây phút phát hiện hài cốt liệt sĩ luôn đặc biệt thiêng liêng. Mọi người đứng nghiêm, thắp nén hương, báo cáo với đồng đội đã hy sinh. Trong khoảnh khắc ấy, khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại dường như không còn nữa.
Điều làm nên sức mạnh của “Chiến dịch 500 ngày đêm” còn nằm ở sự chung tay của toàn xã hội. Nhiều cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, hội viên Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam dù tuổi cao, sức yếu vẫn tình nguyện trở lại chiến trường xưa để chỉ dẫn vị trí chôn cất đồng đội. Nhiều người dân chủ động cung cấp thông tin khi phát hiện dấu tích nghi là mộ liệt sĩ trong quá trình sản xuất, xây dựng.
*Chiến tranh đã kết thúc từ lâu, nhưng công cuộc hàn gắn hậu quả chiến tranh vẫn còn tiếp diễn. Mỗi cuộc tìm kiếm là một lời tri ân. Mỗi ngôi mộ được gọi đúng tên là một lần lịch sử được tôn vinh. Và mỗi khi những đoàn xe đưa liệt sĩ trở về quê hương, những cán bộ, hội viên Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam cùng các nhà hảo tâm, thiện nguyện lại thêm một lần khẳng định: Dân tộc Việt Nam không bao giờ quên những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Đại tá Đoàn Việt Phương (Trưởng Ban Tuyên truyền Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam)
(https://congthuong.vn/tri-an-liet-si-hanh-trinh-khong-co-diem-dung-457720.html)