Cùng với sự biến đổi nhanh chóng của thế giới và sự trỗi dậy của các xu hướng toàn cầu hóa, số hóa, cạnh tranh địa chính trị cũng như những thay đổi sâu sắc trong cấu trúc quyền lực quốc tế…, đã xuất hiện các luận điệu xuyên tạc, cho rằng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở nên lỗi thời, không còn phù hợp. Tuy nhiên, xét một cách khách quan, có thể thấy chính sự thay đổi nhanh chóng của thời đại càng chứng minh sức sống bền bỉ, tính thời sự và khả năng định hướng phát triển của nền tảng tư tưởng này đối với con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Những luận điệu phủ nhận vai trò của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh xuất hiện dưới nhiều góc độ. Như việc cho rằng những yêu cầu của kỷ nguyên vươn mình đặt ra những thách thức mới như chuyển đổi số, biến đổi khí hậu, cạnh tranh quốc tế… đã vượt ra ngoài phạm vi của những tư tưởng này, độ đó, chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh “không thể giải quyết được các vấn đề của kỷ nguyên mới”. Hay việc xuyên tạc rằng những bất cập trong quản lý, nạn tham nhũng, sai phạm… vẫn còn tồn tại, thậm chí có chiều hướng gia tăng trong giai đoạn hiện nay chính là những minh chứng cho rằng học thuyết này bộc lộ nhiều bất cập. Thực chất, đây vẫn là những luận điệu các thế lực thù địch, phản động thường rêu rao, với mục đích phủ nhận những giá trị của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc là kỷ nguyên phát triển, giàu mạnh, kỷ nguyên thịnh vượng, tạo sự chuyển động mạnh mẽ, quyết liệt, bứt phá để vượt qua thách thức, thực hiện khát vọng, vươn tới mục tiêu, đạt được những thành tựu vĩ đại, xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Ở kỷ nguyên này, đòi hỏi phải có những phát triển mới về lý luận mới tư duy, chiến lược, cách thức triển khai và nhiệm vụ cần thực hiện, đặc biệt là quyết tâm chính trị để thực hiện được mục tiêu. Tuy nhiên, không phải vì thế mà phủ nhận sạch trơn những lý luận đã có, mà tất yếu phải có sự kế thừa, bổ sung, phát triển và hoàn thiện những tư duy lý luận đã khẳng định và đạt được, trong đó có kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, kiên định đường lối đổi mới và các nguyên tắc xây dựng Đảng để xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đây chính là cơ sở lý luận quan trọng, nguyên tắc “bất di bất dịch”, không thể thay thế hay dao động của kỷ nguyên vươn mình.
Việc cho rằng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đã lỗi thời trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, không còn phù hợp với nền kinh tế số, với AI và toàn cầu hóa và không thể giải quyết được những vấn đề đặt ra, những thách thức đương đại là nhận định hết sức sai lầm.
Một mặt, thời đại càng phát triển với càng nhiều thách thức, vấn đề đặt ra cần giải quyết thì càng cần phải có một hệ tư tưởng, một nền tảng lý luận, một “kim chỉ nam” đúng đắn, khoa học dẫn đường, chỉ đạo.
Mặt khác, chủ nghĩa Mác-Lênin hay tư tưởng Hồ Chí Minh đều không phải là những học thuyết đóng kín, càng không phải là bộ công thức cứng nhắc. Trong chính tác phẩm của mình, C.Mác và Ph.Ăng-ghen nhiều lần nhấn mạnh rằng lý luận chỉ có giá trị khi luôn được kiểm nghiệm và phát triển phù hợp với thực tiễn. Việt Nam luôn bổ sung và vận dụng, phát triển sáng tạo, thể hiện rõ nhất trong lý luận về đường lối đổi mới, về CNXH và con đường đi lên CNXH, về kinh tế thị trường định hướng XHCN và quan điểm tiếp cận kinh tế tri thức… Điều này chứng minh nền tảng tư tưởng này vẫn tiếp tục phát huy giá trị và có khả năng dẫn dắt, định hướng phát triển trong bối cảnh mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Những tư tưởng, lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục soi đường, dẫn dắt, chỉ đạo thực tiễn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Những tư tưởng, lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục soi đường, dẫn dắt, chỉ đạo thực tiễn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Sự phát triển của kinh tế tri thức và cách mạng công nghiệp 4.0 không phải là sự phủ nhận mà là sự bổ sung sinh động cho các quy luật phát triển mà chủ nghĩa Mác đã chỉ ra.
Chủ nghĩa Mác coi lực lượng sản xuất là yếu tố mang tính quyết định đối với sự vận động của xã hội. Trong thời đại ngày nay, sự bùng nổ của công nghệ số và tri thức nhân loại chính là sự phát triển vượt bậc của lực lượng sản xuất. Những biến đổi này tiếp tục chứng minh tính đúng đắn của quy luật Mác-xít về mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất. Khi lực lượng sản xuất đạt trình độ mới, quan hệ sản xuất buộc phải được điều chỉnh phù hợp để giải phóng lực lượng sản xuất. Chính nhờ bám sát quy luật này mà Việt Nam đã có những quyết sách mở cửa, hội nhập, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm hài hòa giữa phát triển và công bằng xã hội – điều mà kỷ nguyên mới càng đặt ra cấp thiết.
Để có thể phát triển bứt phá trong kỷ nguyên vươn mình, chúng ta phải đối mặt và giải quyết được những thách thức lớn, trong đó có nguy cơ lệ thuộc, xung đột lợi ích về kinh tế. Song song đó, chúng ta phải tiếp tục đối mặt và giải quyết các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên và phát triển thiếu bền vững… Những thách thức này không thể giải quyết bằng tư duy cũ, càng không thể chỉ dựa trên lợi nhuận kinh tế thuần túy. Chủ nghĩa Mác-Lênin, với tinh thần phê phán chủ nghĩa tư bản và đặt mục tiêu giải phóng con người khỏi sự tha hóa, đã chỉ ra sự nguy hiểm của mô hình phát triển dựa trên khai thác cạn kiệt tài nguyên và bóc lột lao động.
C.Mác từng viết rằng sự phát triển của xã hội phải tôn trọng mối quan hệ hài hòa giữa con người và tự nhiên. Đây chính là tinh thần mà các khái niệm hiện đại như phát triển bền vững hay kinh tế xanh hướng tới. Khi thế giới đang nỗ lực hướng về phát triển bền vững theo các Mục tiêu của Liên hợp quốc, những giá trị của chủ nghĩa Mác-Lênin càng trở nên phù hợp hơn chứ không hề lỗi thời.
Không thể không nhắc tới sự lan rộng của các giá trị dân chủ, nhân quyền và bình đẳng trong kỷ nguyên mới. Những luận điệu xuyên tạc cho rằng chủ nghĩa Mác-Lênin đi ngược lại dân chủ thường cố tình hiểu sai bản chất của dân chủ xã hội chủ nghĩa. Chủ nghĩa Mác xem dân chủ là điều kiện để nhân dân nắm quyền, còn tư tưởng Hồ Chí Minh lại khẳng định “dân là chủ, dân làm chủ”. Trong thời đại mà yêu cầu minh bạch, trách nhiệm giải trình, đối thoại xã hội trở nên ngày càng quan trọng, tư tưởng của Người càng chứng minh giá trị hiện thực. Nhìn rộng hơn, có thể thấy rằng những luận điệu cho rằng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đã lỗi thời thực chất là sự ngụy biện mang tính chính trị nhằm phủ nhận con đường xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đã lựa chọn.
Trong kỷ nguyên mà Việt Nam đang hội nhập sâu rộng và đang hướng đến mục tiêu phát triển hùng cường, việc kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là điều kiện tiên quyết để dân tộc Việt Nam tiếp tục vươn mình, tự tin sánh vai cùng các cường quốc năm châu, đúng như khát vọng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh từng gửi gắm.