Trong tiến trình khắc phục hậu quả chiến tranh, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt Liệt sĩ Việt Nam luôn được Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ đặc biệt quan tâm và tích cực thúc đẩy. Với vai trò cầu nối giữa các cơ quan trong nước và các đối tác liên quan ở Mỹ, Đại sứ quán đã triển khai nhiều hoạt động nhằm mở rộng nguồn thông tin, tiếp cận các hồ sơ lưu trữ, ứng dụng công nghệ mới và huy động thêm nguồn lực cho công tác mang ý nghĩa nhân đạo sâu sắc này.
*Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Nguyễn Quốc Dũng.
Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại Washington D.C. ngày 18-8, Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Nguyễn Quốc Dũng đánh giá công tác khắc phục hậu quả chiến tranh, trong đó có tìm kiếm quân nhân mất tích của cả hai phía, là một điểm sáng trong quan hệ Việt Nam – Mỹ. Đây không chỉ là vấn đề nhân đạo, mà còn góp phần hàn gắn vết thương chiến tranh, củng cố lòng tin và thúc đẩy hòa giải giữa hai dân tộc.
Theo Đại sứ, trên cơ sở Bản ghi nhớ về Sáng kiến tìm kiếm quân nhân Việt Nam mất tích trong chiến tranh (VWAI) được Bộ Quốc phòng hai nước ký năm 2021, kết thúc năm tài khóa 2025, phía Mỹ đã cung cấp cho Việt Nam 46 bộ hồ sơ và Việt Nam đã xác minh 45 bộ hồ sơ. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, Đại học Texas Tech (TTU) cho biết đã cung cấp cho Việt Nam 600 trang tài liệu và 50 bộ hồ sơ tìm kiếm liệt sĩ được lựa chọn, xử lý và phân tích trên 200 hồ sơ đã được số hóa liên quan đến 1.500 quân nhân Việt Nam trong các tài liệu lưu trữ của phía Mỹ. Mỹ cũng đã trao trả hơn 40 kỷ vật chiến tranh cho phía Việt Nam.
Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng nhấn mạnh Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ đóng vai trò thúc đẩy, vận động chính quyền, quốc hội, các cơ quan, tổ chức liên quan của nước sở tại; làm cầu nối giữa các cơ quan trong nước – đặc biệt là Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia 515 – với các cơ quan, tổ chức và đối tác Mỹ. Bên cạnh đó, Đại sứ quán còn tập trung vận động chính giới Mỹ, kết nối các cơ quan lưu trữ, trường đại học, tổ chức cựu chiến binh và khu vực doanh nghiệp để mở rộng nguồn thông tin, ứng dụng công nghệ và thúc đẩy hợp tác thực chất.
Trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Đại sứ quán đang thúc đẩy phía Mỹ tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho VWAI giai đoạn 2025-2030, đồng thời đẩy mạnh số hóa dữ liệu, chia sẻ hồ sơ, nghiên cứu không ảnh, bản đồ và áp dụng các công nghệ như radar xuyên đất, viễn thám, khảo cổ học pháp y trong công tác tìm kiếm. Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng chia sẻ: “Những kết quả này cho thấy sự hợp tác ngày càng thực chất, nhân văn và là minh chứng rõ nét cho tinh thần khép lại quá khứ, hướng tới tương lai của quan hệ hai nước,”.
Về những thuận lợi và khó khăn trong quá trình này, Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng cho biết thuận lợi lớn nhất là quan hệ Việt Nam – Mỹ tiếp tục phát triển tích cực, trong đó hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh luôn nhận được sự quan tâm của hai bên. Nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân Mỹ – từ Bộ Chiến tranh, các trường đại học, tổ chức cựu chiến binh đến một số nghị sĩ – đều thể hiện thiện chí và sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam.
Đại sứ quán cũng nhận được sự chỉ đạo sát sao từ các cơ quan trong nước và sự phối hợp tích cực của các đối tác như Hội đồng Kinh doanh Mỹ – ASEAN (USABC), tổ chức “Mission: POW/MIA”, Đại học Texas Tech, Đại học Georgia, Cơ quan Kiểm kê Tù binh và Người mất tích thuộc Bộ Chiến tranh Mỹ (DPAA) và các cơ quan lưu trữ của Mỹ.
Tuy nhiên, thời gian đã trôi qua lâu, nhân chứng ngày càng ít, tài liệu có thể phân tán hoặc chưa được tiếp cận đầy đủ. Nguồn lực, công nghệ và cơ chế phối hợp, xử lý thông tin giữa các đầu mối trong và ngoài nước cũng cần tiếp tục được hoàn thiện. Vì vậy, nhiệm vụ quan trọng là phải tăng cường số hóa dữ liệu, mở rộng tiếp cận các kho tư liệu, tận dụng công nghệ mới và xây dựng cơ chế phối hợp, phản hồi thông tin nhanh chóng, hiệu quả hơn.
Về những trọng tâm mà Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ sẽ tiếp tục triển khai trong công tác này, Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng nêu rõ trong thời gian tới, Đại sứ quán sẽ tập trung vào 3 nhóm công việc chính. Thứ nhất, xây dựng hệ thống hồ sơ và mạng lưới đối tác phục vụ tìm kiếm: từ các trung tâm lưu trữ, nhân chứng là cựu chiến binh, đến các trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và các nghị sĩ có thiện cảm với Việt Nam. Thứ hai, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Ban Chỉ đạo 515 và các đối tác Mỹ để triển khai hiệu quả Sáng kiến VWAI. Trọng tâm là nghiên cứu, chia sẻ hồ sơ lưu trữ; đào tạo cán bộ Việt Nam về công nghệ radar xuyên đất, khảo cổ học pháp y; và vận động cựu chiến binh Mỹ cung cấp thông tin, hỗ trợ trao trả kỷ vật chiến tranh. Thứ ba, đẩy mạnh thông tin đối ngoại về Chiến dịch 500 ngày đêm và về ý nghĩa nhân đạo, hòa giải của hợp tác Việt Nam – Mỹ trong khắc phục hậu quả chiến tranh.
Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng bày tỏ tin tưởng với quyết tâm của các cơ quan Việt Nam và sự đồng hành của các đối tác Mỹ, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ tiếp tục đạt được những kết quả thiết thực, đáp ứng mong mỏi chính đáng của thân nhân các liệt sĩ và nhân dân Việt Nam.
Theo Cần Thơ Online