Hơn nửa thế kỷ nằm lại dưới lòng đất mẹ, những di vật thiêng liêng mang theo hơi ấm của một thời hoa lửa vừa được tìm thấy tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đăk Hà (Quảng Ngãi). Một tấm ảnh hoen màu thời gian, chiếc bút máy khắc dòng chữ “Thanh 6/11/1971” không chỉ là kỷ vật chiến trường, mà còn là tia hy vọng thắp lên hành trình trả lại tên cho người anh hùng chưa rõ danh tính.
Sáng 13/9, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đăk Hà (xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi), Đội lấy mẫu số 10 thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi tiến hành khai quật phần mộ số 3 (hàng 1, lô 1 phải, khu 2 phải). Giữa lớp đất nâu sâu thẳm của phần mộ mang mã số định danh 5112400347, những di vật cá nhân dần hiện ra, vẹn nguyên đến nhói lòng.
*Cuốn Album được tìm thấy dưới lớp đất sâu
Đó là một chiếc đồng hồ, chiếc lược nhôm, chiếc bật lửa, chiếc bấm móng tay, sợi dây chuyền, một lọ nhựa nhỏ (kích thước 5 x 1cm) và hai cây bút máy. Đặc biệt, kề bên hài cốt liệt sĩ là một cuốn Album.
Khi giở từng trang Album đã ố vàng, những người lính biên phòng hôm nay không khỏi xúc động trước một tấm ảnh nhỏ (kích thước 3x2cm) lưu giữ bóng hình một người phụ nữ. Cùng với đó là tờ tiền mệnh giá một hào in dòng chữ “NGÂN HÀNG QUỐC GIA VIỆT NAM”. Ai là người con gái trong bức ảnh đã cùng người lính đi qua dặm dài khói lửa? Đó là mẹ, là chị, hay người thương mà người lính trẻ đã ôm ấp mang theo vào trận đánh cuối cùng?
*Bóng hình người phụ nữ trong tấm ảnh 3x2cm được người lính cẩn thận cất giữ mang theo ra chiến trường
Manh mối quan trọng nhất để tìm lại danh tính cho liệt sĩ nằm ở một trong hai chiếc bút máy, trên thân bút còn in hằn dòng chữ được khắc nắn nót: “Thanh 6/11/1971”. Phải chăng “Thanh” là tên của anh, tên một người đồng đội, hay một dấu mốc lịch sử không thể quên của cuộc đời quân ngũ? Những nét khắc kỷ niệm ấy giờ đây trở thành chìa khóa quý giá, là hy vọng mỏng manh nhưng mãnh liệt để phục vụ công tác đối chiếu, xác minh danh tính.
Ngay sau phút giây xúc động, Đội lấy mẫu số 10 đã khẩn trương thu thập, bảo quản và số hóa thông tin toàn bộ di vật theo quy định nghiêm ngặt; đồng thời cẩn trọng lấy mẫu sinh phẩm để phục vụ giám định ADN. Kết quả giám định và những mảnh ghép thiêng liêng này sẽ được cơ quan chức năng đối chiếu với các nguồn thông tin lưu trữ, góp phần đưa người lính vô danh sớm trở về với tên gọi thân thương của mình.
*Chiếc bút máy khắc dòng chữ “Thanh 6/11/1971” – manh mối quan trọng thắp lên hy vọng tìm lại tên cho liệt sĩ
Cuộc hội ngộ với quá khứ này là một phần của “Chiến dịch 500 ngày đêm” đang được triển khai quyết liệt tại Quảng Ngãi. Không quản ngày nghỉ, ngày lễ, những người lính Biên phòng đang chạy đua với thời gian. Bằng kỷ luật quân đội, tư duy khoa học và trĩu nặng nghĩa tình đồng chí, họ đang biến quyết tâm thành hành động. Mỗi phần mộ được mở ra, mỗi mẫu sinh phẩm được thu thập an toàn là một bước tiến gần hơn đến ngày vợi đi nỗi ngóng trông đằng đẵng của các bà mẹ, của những gia đình liệt sĩ.
*Các di vật được phát hiện tại mộ số 3, hàng 1, lô 1 phải, khu 2 phải, Nghĩa trang Liệt sĩ Đăk Hà
Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi thiết tha đề nghị các cơ quan, đơn vị, các cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và nhân dân, những ai có thông tin liên quan đến chiếc bút khắc tên “Thanh 6/11/1971” cùng các di vật trên, xin vui lòng cung cấp thông tin qua số điện thoại: 0397.007.500.
Theo Tạp chí Nhân lực nhân tài Việt