Từ ngày 31/5/2026, cán bộ không chuyên trách cấp xã sẽ chấm dứt hoạt động theo chủ trương của Bộ Chính trị. Để bảo đảm ổn định tổ chức bộ máy và quyền lợi của đội ngũ này, Chính phủ đã định hướng 3 phương án sắp xếp phù hợp với điều kiện thực tiễn tại từng địa phương.
*Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và các đại biểu Quốc hội tỉnh tiếp xúc cử tri tại Lào Cai – Ảnh: VGP/Thu Giang
Sáng 5/5, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cùng Tổ đại biểu Quốc hội số 01 tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.
Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Trung tâm Hội nghị tỉnh với khoảng 350 cử tri các phường Yên Bái, Nam Cường, Văn Phú, Âu Lâu và kết nối trực tuyến tới 47 điểm cầu xã, phường khu vực phía nam của tỉnh.
Tại hội nghị, cử tri đã nghe báo cáo tình hình kinh tế – xã hội quý I/2026 của đất nước và địa phương, kết quả Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI và hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh. Cử tri bày tỏ phấn khởi, tin tưởng trước thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, cũng như kết quả kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa mới. Việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo với những nhân sự tiêu biểu về năng lực, trí tuệ và bản lĩnh đã củng cố niềm tin của nhân dân.
Cử tri cũng đánh giá cao kết quả phát triển kinh tế – xã hội trong bối cảnh nhiều khó khăn, đặc biệt là việc điều hành giá xăng dầu góp phần ổn định sản xuất, đời sống. Tuy nhiên, từ thực tiễn cơ sở, cử tri phản ánh một số vướng mắc trong tổ chức bộ máy, thực thi chính sách và kiến nghị Trung ương sớm hoàn thiện hành lang pháp lý phù hợp.
Đáng chú ý, các kiến nghị liên quan đến công tác cán bộ, nhất là định mức biên chế và vị trí việc làm chưa đồng bộ, gây khó khăn trong quản lý, sử dụng nhân lực. Cử tri đề nghị sớm ban hành quy định cụ thể gắn với quy mô dân số, diện tích, đặc thù địa phương; đồng thời hoàn thiện danh mục vị trí việc làm, mô tả công việc và khung năng lực thống nhất.
Về chế độ đãi ngộ, cử tri cho rằng mức phụ cấp chức vụ lãnh đạo cấp xã còn thấp, chưa tương xứng với khối lượng công việc, ảnh hưởng đến động lực làm việc. Cử tri kiến nghị điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với phân loại đơn vị hành chính, đồng thời đẩy nhanh cải cách tiền lương và có cơ chế hỗ trợ đối với cán bộ kiêm nhiệm.
Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, cử tri đề nghị sớm hoàn thiện hệ thống văn bản, đồng thời tăng cường hỗ trợ kỹ thuật để doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn.
Cử tri cũng kiến nghị sửa đổi quy định xử phạt trong lĩnh vực lâm nghiệp; đẩy nhanh ban hành văn bản hướng dẫn và bảo đảm nguồn lực cho các chương trình mục tiêu quốc gia. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến phản ánh vướng mắc trong thực hiện Nghị định 32/2024 về cụm công nghiệp do quy định cứng về tỷ lệ lấp đầy và quỹ đất, gây khó khăn cho các địa phương như Lào Cai trong thu hút đầu tư.
Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Lào Cai, đặc biệt là việc tổ chức thành công cuộc bầu cử với tỉ lệ cử tri đi bầu đạt 99,998%, thuộc nhóm cao nhất cả nước.
*Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà thông tin về tình hình kinh tế-xã hội đất nước tới các cử tri – Ảnh: VGP/Thu Giang
Quyết liệt tháo “điểm nghẽn” thủ tục hành chính
Thông tin về tình hình chung, Phó Thủ tướng cho biết năm 2026 mở đầu trong bối cảnh thế giới diễn biến phức tạp, nhiều rủi ro từ xung đột địa chính trị và biến động năng lượng. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn đạt nhiều kết quả tích cực: bộ máy được kiện toàn nhanh, các nghị quyết của Đảng được triển khai đồng bộ, công tác điều hành của Chính phủ quyết liệt, linh hoạt.
Chính phủ đã tập trung tháo gỡ vướng mắc cho các dự án tồn đọng, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm hàng trăm điều kiện kinh doanh và tăng cường phân cấp, phân quyền. “Chỉ trong chưa đầy ba tuần sau khi kiện toàn, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết chuyên đề nhằm cắt giảm, đơn giản hóa và phân cấp mạnh mẽ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh – với quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước đầu, thời gian tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh cắt giảm, nhất là đối với các thủ tục kinh doanh có điều kiện, nhằm tháo gỡ các rào cản đang là điểm nghẽn đối với phát triển và gây chậm trễ cho người dân, doanh nghiệp”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà thông tin.
Theo Phó Thủ tướng, đã có 890 điều kiện kinh doanh được bãi bỏ; đồng thời phân cấp 134 nội dung, nhiệm vụ cho địa phương. Cùng với đó, Chính phủ điều hành linh hoạt giá xăng dầu, sử dụng hiệu quả công cụ tài khóa, thúc đẩy đầu tư công, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao vị thế đối ngoại.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra các thách thức như áp lực tăng trưởng cao, nguy cơ lạm phát, giải ngân đầu tư công chậm, chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế và yêu cầu đổi mới quản trị địa phương theo hướng kiến tạo phát triển…
*Cử tri nêu ý kiến tại Hội nghị – Ảnh: VGP/Thu Giang
Cải cách tiền lương: Điều chỉnh theo lộ trình, bảo đảm cân đối ngân sách
Trao đổi cụ thể về kiến nghị của cử tri, Phó Thủ tướng cho biết đây là những kiến nghị vô cùng xác đáng vì mục tiêu phát triển chung. Liên quan đến biên chế và vị trí việc làm cấp xã, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ bám sát các tiêu chí về phân loại đơn vị hành chính, quy mô dân số, diện tích, quy mô kinh tế… để báo cáo Ban Tổ chức Trung ương, trình Bộ Chính trị xem xét, cho chủ trương, bảo đảm nguyên tắc quản lý biên chế thống nhất, đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị.
Hiện Ban Tổ chức Trung ương đang tập trung hoàn thiện các tiêu chí, trong đó có tính đến đầy đủ các yếu tố nêu trên, làm căn cứ giao biên chế cho các địa phương. Trên cơ sở đó, các địa phương có điều kiện để thực hiện đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng, nhất là ở cấp xã. Dự kiến, trong thời gian tới, Ban Tổ chức Trung ương sẽ trình cấp có thẩm quyền để quyết định số lượng biên chế cho các địa phương.
Đối với vị trí việc làm, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 361/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 về vị trí việc làm công chức. Theo đó, có 45 vị trí việc làm ở cấp xã, gồm 8 chức danh lãnh đạo, 3 vị trí hỗ trợ, phục vụ và các vị trí chuyên môn, nghiệp vụ. Theo chỉ đạo triển khai Nghị định 361, cách tiếp cận hiện nay đã linh hoạt hơn. Các bộ, ngành không còn ban hành hướng dẫn chi tiết về xây dựng vị trí việc làm như trước. Thực tiễn giai đoạn vừa qua cho thấy việc hướng dẫn riêng lẻ dẫn đến thiếu đồng bộ, mỗi nơi một cách làm, khó bảo đảm tính thống nhất từ Trung ương đến địa phương.
Vì vậy, theo Nghị định 361, việc xác định vị trí việc làm được thực hiện trên cơ sở khung quy định chung của Chính phủ, đồng thời phân cấp cho địa phương chủ động xây dựng, mô tả vị trí việc làm phù hợp với thực tiễn, qua đó sử dụng biên chế hiệu quả hơn.
Về cơ chế, chính sách, đối với kiến nghị về phụ cấp cán bộ cấp xã, Phó Thủ tướng cho biết việc xây dựng chính sách đã được cân nhắc trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được tăng cường của cấp xã. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy vẫn còn những bất cập chưa thật sự hợp lý, cần được tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh trong tổng thể chung, thay vì điều chỉnh ngay, do còn liên quan đến cân đối nguồn lực và tương quan trong hệ thống chính sách.
Trước mắt, Chính phủ sẽ tập trung điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7/2026 cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các đối tượng chính sách an sinh xã hội, bảo trợ xã hội, người có công, hưu trí, hưu trí xã hội, với mức tăng 8%. Đồng thời, Bộ Nội vụ được giao nghiên cứu, hoàn thiện chính sách tiền lương, báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 6, theo hướng cải cách tổng thể, mở rộng quan hệ tiền lương. Trên cơ sở đó, sẽ xem xét điều chỉnh các khoản phụ cấp, trong đó có phụ cấp công vụ, đặc biệt đối với cấp xã.
Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh, cải cách tiền lương là vấn đề lớn, vừa là nguồn lực, vừa là động lực phát triển, song phải bảo đảm tương quan chung và khả năng cân đối ngân sách nhà nước. Vì vậy, việc điều chỉnh cần thực hiện theo lộ trình thận trọng, từng bước, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội, đáp ứng dần kỳ vọng trong thực tiễn.
Đối với phụ cấp chức danh kiêm nhiệm ở cấp xã, đây là kiến nghị xác đáng. Tuy nhiên, do vừa hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều vấn đề vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, nên nội dung này cần tiếp tục được nghiên cứu trong tổng thể chính sách chung. Phó Thủ tướng đề nghị cử tri chia sẻ để có lộ trình xem xét, xử lý phù hợp.
Đối với cán bộ không chuyên trách cấp xã, theo Kết luận 210 của Bộ Chính trị, lực lượng này sẽ chấm dứt hoạt động từ ngày 31/5/2026. Tuy nhiên, Chính phủ đã bổ sung quy định trong nghị định về tuyển dụng công chức theo Luật Cán bộ, công chức, cho phép cán bộ không chuyên trách cấp xã nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, không phải qua thi tuyển.
Sau khi thực hiện sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, số lượng cán bộ không chuyên trách cấp xã đã giảm đáng kể. Trước đây, cả nước có khoảng 100.000–120.000 người, nhưng một bộ phận đã được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, một số nghỉ theo chính sách. Đến nay, còn khoảng gần 60.000 người, tương đương khoảng một nửa so với trước. Đối với số còn lại này, Chính phủ định hướng theo ba phương án: Thứ nhất, nơi nào còn biên chế và cán bộ đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện thì thực hiện tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã. Thứ hai, trường hợp được cấp ủy, chính quyền địa phương và cán bộ, nhân dân đồng thuận, có thể bố trí đảm nhiệm các chức danh không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Thứ ba, tiếp tục giải quyết theo chính sách hiện hành để bảo đảm đến 31/5/2026 xử lý dứt điểm.
Phó Thủ tướng đề nghị các địa phương chủ động triển khai theo các phương án nêu trên, bảo đảm thống nhất, kịp thời và phù hợp với thực tiễn. Ngoài ra, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã trực tiếp làm rõ và trả lời nhiều nội dung cử tri quan tâm về các chương trình mục tiêu quốc gia; an toàn thực phẩm; phát triển cụm công nghiệp; xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp; chức danh Chủ tịch Hội Người cao tuổi cấp xã…
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, các kiến nghị của cử tri là cơ sở quan trọng để Chính phủ tiếp tục hoàn thiện chính sách. Những vấn đề thuộc thẩm quyền sẽ được giải quyết kịp thời; các nội dung vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Nhân dịp này, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai phối hợp cùng các nhà tài trợ tổ chức chương trình trao tặng 200 máy tính và 1.000 suất quà an sinh xã hội cho địa phương.
Thu Giang (Chinhphu.vn)