Người từng chứng kiến nhiều thi hài bộ đội được đưa đến chôn tại hố bom cạnh cửa Chánh Tây của di tích Kinh thành Huế khẳng định thông tin cung cấp là hoàn toàn chính xác.
Cậu bé 12 tuổi cùng cha nhìn thấy nhiều thi hài trong sự kiện Mậu Thân 1968
Liên quan thông tin nghi có mộ Liệt sĩ tập thể tại khu vực cửa Chánh Tây của di tích Kinh thành Huế (phường Phú Xuân, thành phố Huế), trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Lê Văn Lượt (SN 1956, trú phường Phú Xuân) cho biết từng chứng kiến sự việc cách đây 58 năm.
Ông Lượt cho biết sáng 25 tháng Giêng năm 1968 (thời điểm quân Việt Nam Cộng hòa chiếm lại Thành nội Huế trong chiến dịch Tết Mậu Thân), ông ngồi phía sau xe đạp cùng cha đi kiểm tra trang trại trên khu vực Thượng thành của di tích Kinh thành Huế. Khi đó ông Lượt đã 12 tuổi.
*Ông Lê Văn Lượt trao đổi với phóng viên Dân trí (Ảnh: Vi Thảo).
Trên đường đi, cha con ông Lượt nhìn thấy nhiều thi hài bộ đội hy sinh nằm ở khu vực ngã tư đường Nguyễn Trãi – Thái Phiên (phường Phú Xuân ngày nay). Sau đó, các thi hài được lực lượng công binh của chế độ cũ Việt Nam Cộng hòa gom về hố bom nằm cạnh cửa Chánh Tây để chôn cất. Khi đến khu vực trang trại của gia đình, cha con ông Lượt phát hiện thêm 3 thi hài cùng vũ khí nên báo cho lực lượng công binh đến mang đi chôn.
Theo ông Lượt, trong sự kiện Mậu Thân năm 1968, khu vực cửa Chánh Tây và dọc các đoạn Thượng thành phía tây, phía bắc của di tích Kinh thành Huế diễn ra nhiều trận đánh ác liệt. Người dân sống quanh đó phải sơ tán để bảo đảm an toàn. Hai cha con ông là một trong số ít người dám đi qua khu vực mới xảy ra giao tranh nên chứng kiến sự việc.
Sau năm 1975, người dân lên cuốc đất làm vườn trên khu vực Thượng thành đã phát hiện nhiều hiện vật liên quan nên báo cho cơ quan chức năng để tìm kiếm, cất bốc hài cốt Liệt sĩ. Riêng mộ Liệt sĩ tập thể tại hố bom cũ bên cửa Chánh Tây chưa được khai quật.
*Ông Lượt chỉ vị trí có mộ Liệt sĩ tập thể tại khu vực cửa Chánh Tây của di tích Kinh thành Huế (Ảnh: Lê Sáu).
Năm 2018, trong một lần đến hàng quán nằm cạnh cửa Chánh Tây để ăn sáng, uống cà phê, ông Lượt vô tình gặp chủ cơ sở, trước đây từng là cảnh sát chế độ cũ và có tham gia dọn dẹp đường để công binh mang thi hài quân giải phóng đến chôn ở hố bom. Theo ông Lượt, người chủ quán đã giúp ông xác định vị trí chính xác của hố bom cũ cũng như số lượng thi hài được chôn cất. Người này đã qua đời cách đây nhiều năm.
Khi thấy có “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt Liệt sĩ”, ông Lượt đã quyết định lên tiếng, cung cấp thông tin đến cơ quan chức năng. Ông khẳng định mọi thông tin bản thân cung cấp là hoàn toàn chính xác, hy vọng hài cốt Liệt sĩ sớm được tìm kiếm, quy tập.
Ngoài ra, ông Lượt cho biết còn tiếp cận các nguồn tin khác về việc có nhiều thi hài được đưa ra chôn cất tại khu vực bãi đất trống phía bên ngoài cửa Hậu của di tích Kinh thành Huế. Theo ông, những người cung cấp thông tin trước là lực lượng quân y bên kia chiến tuyến, được giao nhiệm vụ xử lý hậu trường. Ông đã cung cấp thông tin và cùng đoàn công tác của Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế khảo sát vị trí này.
Sẽ mở rộng khu vực khảo sát
Các cơ quan chức năng thành phố Huế đang xác minh thông tin người dân cung cấp về khu vực nghi có mộ liệt sỹ tập thể được chôn trong hố bom cũ cạnh cửa Chánh Tây của di tích Kinh thành Huế. Thông tin ban đầu, dưới hố bom có khoảng 15 thi hài bộ đội hi sinh được lực lượng công binh Việt Nam Cộng hòa gom về và chôn lấp, độ sâu gần 3m.
Đến nay, các tổ công tác của Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế đã tìm gặp nhiều nhân chứng, người cao tuổi từng sinh sống, làm việc tại khu vực nêu trên trong thời điểm xảy ra sự kiện Mậu Thân 1968 để xác minh thông tin.
*Bãi đất trống nằm bên ngoài cửa Hậu của di tích Kinh thành Huế được cho là vị trí có nhiều thi hài bộ đội được mang ra chôn cất sau sự kiện Mậu Thân năm 1968 (Ảnh: Vi Thảo).
Đặc biệt, qua báo cáo tác chiến tấn công Thành nội Huế dịp Tết Mậu Thân 1968 của Trung đoàn 6 – Quân khu Trị Thiên (bị Mỹ tịch thu và dịch sang tiếng Anh, hiện lưu tại bảo tàng Đại học Texas, Hoa Kỳ), cơ quan chức năng xác định một số tình tiết quan trọng liên quan sự kiện.
Theo báo cáo, chiến dịch Mậu Thân bắt đầu nổ súng từ 2h33 ngày 31/1/1968 (mùng 2 tháng Giêng năm Mậu Thân). Thời gian giao tranh và làm chủ Thành nội Huế của quân giải phóng kéo dài 25 ngày. Đến ngày 5/2/1968, cửa Chánh Tây bị bom ném sập. Đêm 24/2/1968, quân giải phóng rút khỏi Thành nội Huế.
Từ kết quả xác minh, cơ quan chức năng nhận định nguồn tin về mộ tập thể tại khu vực cửa Chánh Tây, thuộc di tích Kinh thành Huế có độ chính xác cao, trùng khớp với các sự kiện lịch sử được ghi chép trong báo cáo tác chiến của Trung đoàn 6 – Quân khu Trị Thiên. Sau khi quân lực Việt Nam Cộng hòa chiếm lại Thành nội Huế, đã thu gom, dồn thi thể chiến sĩ quân giải phóng về hố bom để chôn cất.
Bên cạnh đó, qua xác minh, mở rộng thu thập thông tin từ nhân chứng, cơ quan chức năng tiếp tục ghi nhận thêm một số địa điểm có khả năng tồn tại các mộ Liệt sĩ tập thể ở khu vực cửa Hữu, cửa Hậu và sân bay Tây Lộc cũ, thuộc phường Phú Xuân. Do các vị trí nghi có mộ Liệt sĩ hiện nằm dưới lòng đường dân sinh đã được thảm nhựa, cùng hệ thống cấp thoát nước và điện ngầm, gây nhiều khó khăn cho công tác khảo sát, tìm kiếm.
Ngày 17/6, ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế, đã có văn bản đề nghị Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt Liệt sĩ, Cục Chính sách xã hội hỗ trợ máy radar xuyên đất cùng đội ngũ vận hành để khảo sát, đánh giá thông tin các mộ Liệt sĩ tập thể nêu trên.
Theo ông Mạnh, hệ thống máy radar xuyên đất của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM) đã phát huy hiệu quả trong việc xác định các vị trí khả nghi tại khu vực tìm kiếm, quy tập mộ Liệt sĩ ở công viên Lê Thị Riêng, TP Hồ Chí Minh.
Đối với các khu vực nghi có một Liệt sĩ ở Huế như nêu trên, việc sử dụng máy radar sẽ giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường dưới lòng đất, phục vụ phân tích, đánh giá mức độ chính xác của các nguồn tin, làm cơ sở cho việc khoanh vùng và tổ chức khai quật tìm kiếm. Thành phố Huế đề nghị hỗ trợ máy radar xuyên đất để khảo sát 4 vị trí có thông tin về mộ Liệt sĩ tập thể từ ngày 25/6 đến khi hoàn thành.
Theo Báo Dân Trí