Vượt gần 300 km từ Lai Châu về xã Thanh Thủy, người vợ ngoài sáu mươi tuổi cùng con, cháu đã được thắp nén hương trước hài cốt Liệt sĩ Lò Văn Phôm. Chuyến đi của ba thế hệ đã khép lại nỗi khắc khoải đoàn tụ sau bốn thập kỷ đợi chờ.
Nén hương chờ đợi
Trước hài cốt liệt sĩ Lò Văn Phôm tại thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy, bà Lò Thị Chăn nghẹn ngào thắp nén hương. Hơn 40 năm xa cách, bao nhiêu điều chất chứa trong lòng, đến khoảnh khắc này bà lại chẳng thể nói trọn câu. Đứng bên bà là chị Lò Thị Hạc cùng các cháu. Ngày ông Phôm rời quê nhà lên đường nhập ngũ, chị Hạt mới là đứa trẻ thơ bé. Ngày tìm được ông, người con ấy đã bước sang tuổi làm mẹ, đưa các con đến thắp hương cho ông ngoại.
*Thân nhân xúc động tại vị trí tìm thấy hài cốt Liệt sĩ Lò Văn Phôm ở bình độ 300.
Tháng 5-1984, anh thanh niên Lò Văn Phôm lên đường nhập ngũ, để lại quê nhà người vợ trẻ và con gái nhỏ mới tròn một tuổi. Tháng 6-1985, giấy báo tử gửi về gia đình. Trong phần ghi nơi mai táng vỏn vẹn dòng chữ: “Do điều kiện chiến đấu ác liệt không lấy được thi hài”.
Từ mốc thời gian đau thương ấy, người vợ trẻ biết chồng mình không trở về, suốt nhiều năm trăn trở không biết phải đến đâu để dâng nén hương. Gia đình đã nhiều lần lặn lội tìm kiếm nhưng đều vô vọng. Vừa qua, khi nhận được thông tin quy tập liệt sĩ từ Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (Bộ CHQS tỉnh), bà Chăn xúc động khôn nguôi. Đường xa, sức khỏe đã yếu nhưng bà vẫn quyết tâm cùng các con cháu lên đường.
Bà Chăn chia sẻ trong nước mắt: “Ngày ông đi, cả hai còn ngập tràn sức trẻ. Nay bà đã ngoài sáu mươi, còn ông thì mãi mãi ở lại với tuổi hai mươi mốt”. Lời nói giản dị mà chất chứa nỗi niềm của người vợ đã chờ chồng quá nửa đời người.
Đứng bên mẹ, chị Lò Thị Hạc không kìm được giọt nước mắt trước hài cốt cha. Chị Hạt sinh năm 1983, khi cha hy sinh, chị còn quá nhỏ để có ký ức rõ ràng về ông. Những năm tháng lớn lên, chị chỉ biết về cha qua lời kể của mẹ. Nỗi nhớ thương cứ thế lớn dần theo năm tháng cùng niềm mong mỏi một ngày tìm được nơi ông nằm lại.
Tiếng gọi “Cha ơi!” cất lên khiến những người có mặt không khỏi nghẹn ngào. Cuộc gặp mặt sau hơn bốn mươi năm không có vòng tay của cha, chỉ có nén hương trầm nghi ngút và những lời thương nhớ. Dẫu muộn màng, từ nay mẹ con chị Hạt đã biết nơi cha nằm, không còn phải gửi nỗi nhớ về một khoảng trống vô hình.
Anh nằm lại bên đồng đội
Liệt sĩ Lò Văn Phôm sinh năm 1963, quê quán xã Mường Khoa, huyện Than Uyên, tỉnh Hoàng Liên Sơn (nay là xã Mường Khoa, tỉnh Lai Châu). Nhập ngũ tháng 5-1984, ông là chiến sĩ thuộc Đại đội 6, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 149, Sư đoàn 356 (Quân khu 2).
Ngày 14-1-1985, ông hy sinh trong trận phản công tại thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy, thuộc mặt trận Vị Xuyên. Chưa đầy một năm từ ngày nhập ngũ, người lính trẻ đã ngã xuống nơi biên cương.
Hài cốt của ông được các lực lượng chức năng tìm thấy trong một hang đá cùng 7 đồng đội nằm cạnh nhau, bên cạnh vẫn còn nguyên súng và các di vật cá nhân. Hơn bốn mươi năm, những người lính vẫn kề vai sát cánh giữa núi đá Giang Nam. Khi được tìm thấy, họ lại cùng nhau được đồng đội đón về trong niềm thương nhớ trọn vẹn. Trong số các liệt sĩ được quy tập đợt này, ngoài liệt sĩ Lò Văn Phôm còn có Đại đội phó Nguyễn Thanh Lâm (quê Nghệ An) và Tiểu đội trưởng Trần Hữu Việt (quê Ninh Bình) đã xác định được danh tính.
Sự mỏi mòn của gia đình và niềm mong mỏi đón các anh trở về chính là động lực thôi thúc cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập làm việc bền bỉ, tận tâm. Từng di vật, từng dấu tích dưới lớp đất đá hay trong hang sâu đều được nâng niu, xem xét cẩn trọng với hy vọng mở ra thêm những căn cứ xác minh danh tính.
Chuyến đi của ba thế hệ gia đình bà Chăn đã xóa tan khoảng cách gần 300 km địa lý và bốn mươi năm đằng đẵng thời gian. Nén hương dâng lên mang theo tình yêu của người vợ, tiếng gọi của người con và lòng thành kính của thế hệ cháu con. Sau hơn bốn thập kỷ, họ đã có một điểm tựa tâm linh để hướng về, để những lời thương nhớ không còn phải gửi vào xa vắng.
Theo Tuyên Quang Online