16 năm – một chặng đường không quá dài so với lịch sử dân tộc, nhưng cũng đủ ghi dấu biết bao việc làm nghĩa tình, những bước chân âm thầm và những tấm lòng son sắt hướng về các Anh hùng Liệt sĩ, các gia đình Liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
Còn nhớ, cách đây 16 năm, Hội Hỗ trợ gia đình Liệt sĩ (HTGĐLS) Việt Nam thành lập theo Quyết định số 1081/QĐ-BNV ngày 17/9/2010 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, với một sứ mệnh đầy nhân văn: Chung tay cùng Đảng, Nhà nước và toàn xã hội chăm lo, hỗ trợ các gia đình Liệt sĩ; góp phần tìm kiếm thông tin, xác định danh tính Liệt sĩ còn thiếu thông tin; tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Từ đó đến nay, hành trình của Hội là hành trình của lòng biết ơn được nối dài bằng những việc làm cụ thể.
Từ những tấm lòng tri ân đến những bước chân không mỏi đi tìm đồng đội
Trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, những mất mát mà chiến tranh để lại đang hiện hữu trong cuộc sống của nhiều gia đình. Có những người mẹ chờ con suốt cả cuộc đời. Có những người vợ lặng lẽ đi qua năm tháng mà ngày trở về của chồng mãi mãi không đến. Có những người con lớn lên khi chưa một lần được nhìn thấy cha. Đằng sau mỗi cái tên Liệt sĩ là một câu chuyện, một gia đình, một nỗi nhớ và một sự hy sinh không gì có thể đo đếm. Bởi vậy, công việc của Hội HTGĐLS Việt Nam không đơn thuần là thực hiện những chương trình hỗ trợ. Đó còn là hành trình đi tìm ký ức, kết nối yêu thương và góp phần tìm lại tên tuổi, quê hương cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc. Mỗi hồ sơ được tìm kiếm, mỗi thông tin được xác minh, mỗi phần quà được trao, mỗi căn nhà được hỗ trợ, mỗi gia đình được quan tâm, động viên… đều mang đậm nghĩa tình đồng đội, đồng bào và để dòng sông tri ân mãi chảy.
16 năm qua, Hội đã nhận được sự quan tâm, đồng hành của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, các nhà hảo tâm, các cựu chiến binh và đông đảo nhân dân, với nhiều cách khác nhau: Người góp trí tuệ, công sức; người ủng hộ kinh phí; có những người dành thời gian lặn lội đến những vùng đất xa xôi để tìm kiếm thông tin về đồng đội đã hy sinh. Những đóng góp ấy, dù lớn hay nhỏ, đều gặp nhau ở một điểm chung: Lòng tri ân.
Từ những tấm lòng ấy, một ngôi nhà tình nghĩa có thể được dựng lên; một gia đình Liệt sĩ có thêm điều kiện vượt qua khó khăn; một phần mộ Liệt sĩ được xác định; một cái tên Liệt sĩ được trả lại với đầy đủ quê quán, đơn vị, người thân. Đó là những giá trị không thể đo bằng con số.
* Đại tá Phan Sỹ Thao, Phó chủ tịch – Tổng thư ký Hội HTGĐLS VIệt Nam cùng lãnh đạo xã Ứng Hoà và các nhà tài trợ trao quà cho các thân nhân gia đình Liệt sĩ trên địa bàn.
Một trong những nhiệm vụ mang ý nghĩa đặc biệt của Hội là tìm kiếm thông tin, hỗ trợ xác định danh tính các Liệt sĩ còn thiếu thông tin. Đây là một công việc khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì, cẩn trọng và trách nhiệm. Có những thông tin chỉ còn lại từ ký ức của đồng đội, một bức thư cũ, một tấm ảnh đã phai màu, một địa danh trong câu chuyện của người thân. Nhưng với gia đình Liệt sĩ, đôi khi chỉ một thông tin nhỏ cũng có thể mở ra niềm hy vọng lớn. Bởi với họ, tìm được tên của người thân không chỉ là tìm được một dòng thông tin trong hồ sơ, mà còn là tìm lại một phần của gia đình, của ký ức và của lịch sử.
16 năm qua, Hội HTGĐLS Việt Nam đã thu thập thông tin, kết nối nhân chứng, hỗ trợ giám định ADN, góp phần xác định danh tính gần 1.500 Liệt sĩ; hỗ trợ thân nhân cất bốc, vận chuyển, truy điệu, an táng gần 2.000 hài cốt Liệt sĩ; huy động hơn 180 tỷ đồng từ nguồn lực xã hội hóa cho các hoạt động tri ân. Điều đáng trân trọng nhất có lẽ không chỉ nằm ở những con số, mà còn ở tinh thần “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây” được lan tỏa từ những việc làm bình dị. Hội đã và đang là nhịp cầu nối những tấm lòng với các gia đình Liệt sĩ; nối quá khứ với hiện tại; nối những người đã hy sinh với thế hệ hôm nay. Trên hành trình ấy, có những người đã dành nhiều năm tháng của cuộc đời cho công việc tri ân. Có những cán bộ Hội tuổi đã cao nhưng vẫn miệt mài với từng hồ sơ, từng địa chỉ. Có những cựu chiến binh trở về sau chiến tranh, nay lại tiếp tục hành trình tìm đồng đội. Với họ, chiến tranh có thể kết thúc, nhưng nghĩa tình thì không bao giờ kết thúc.
Và để nghĩa tình được tiếp nối
Với nỗ lực và quyết tâm trong 16 năm qua, công tác tri ân Liệt sĩ đã thu được nhiều kết quả. Nhưng vẫn còn đó những gia đình Liệt sĩ cần được quan tâm; vẫn còn nhiều Liệt sĩ chưa được xác định danh tính; vẫn còn những nỗi đau âm thầm cần được sẻ chia. “Chung tay gánh nghĩa tình” không phải là khẩu hiệu dành riêng cho một tổ chức hay một thế hệ. Đó là trách nhiệm và tình cảm của cả cộng đồng đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân, máu xương và cả cuộc đời mình cho Tổ quốc.
*Cán bộ, hội viên Văn phòng đại diện phía nam (Hội HTGĐLS Việt Nam) và Hội HTGĐLS tỉnh Tây Ninh tiễn đưa hài cốt liệt sĩ Nguyễn Hữu Năm từ Nghĩa trang :Liệt sĩ Đồi 82 Tây Ninh về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ quê nhà (xã Đông Lộc, tỉnh Nghệ An)
Mỗi chúng ta hôm nay được sống trong hòa bình đều mang trong mình một món nợ ân tình với quá khứ. Và cách thiết thực nhất để trả món nợ ấy là không quên. Không quên những người đã ngã xuống. Không quên những người mẹ, người cha, người vợ, người con Liệt sĩ đã và đang khắc khoải chờ đợi tin người thân. Không quên những gia đình đã chịu đựng mất mát để đất nước có ngày hôm nay.
Với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, với sự đồng hành của các cấp, các ngành, các địa phương và toàn xã hội, cán bộ, hội viên Hội HTGĐLS Việt Nam xác định cần tiếp tục làm tốt hơn nữa sứ mệnh của mình, để mỗi gia đình Liệt sĩ thêm một lần được ấm lòng, để mỗi người con đã hy sinh vì Tổ quốc luôn được nhắc nhớ bằng sự trân trọng và để những giá trị thiêng liêng của lòng biết ơn mãi được tiếp nối. Xin tri ân các Anh hùng Liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc. Xin tri ân những Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thân nhân gia đình Liệt sĩ. Và xin tri ân tất cả những tấm lòng đã, đang và sẽ tiếp tục đồng hành với Hội HTGĐLS Việt Nam trên hành trình nghĩa tình ấy.
VIỆT PHƯƠNG