Tối 28/4/2026, lễ kỷ niệm 60 năm ngày hy sinh của 33 liệt sĩ thanh niên xung phong tại khu di tích hang Hỏa Tiễn, Nghĩa trang liệt sĩ đường sắt thuộc phường Hoàng Mai (28/4/1966-28/4/2026) do UBND tỉnh Nghệ An tổ chức và được truyền hình trực tiếp trên sóng của đài phát thanh truyền hình Nghệ An.
Tới dự buổi lễ có Thứ trưởng Bộ Nội Vụ, Chủ tịch UBND tỉnh, UVBTV,tỉnh ủy và hàng trăm đại biểu Đại diện ban, ngành trong tỉnh, thân nhân gia đình liệt sĩ và Nhân dân địa phương. Đoàn cán bộ, hội viên Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam do ông Hồ Đức Thành, Chủ tịch Hội cũng tham dự chương trình.
Sử sách còn ghi, cách đây 60 năm, ngày 28/4/1966, máy bay Mỹ đã bắn hỏa tiễn vào khu vực hang đá nơi 36 chiến sĩ Thanh niên xung phong (TNXP) Tổ 4, đơn vị C271, Đội 27 đang làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam. Hậu quả là 33/36 chiến sĩ TNXP Tổ 4, đơn vị C271, Đội 27 đã anh dũng hy sinh. Từ đó, hang được gọi là hang Hỏa Tiễn.
*Quang cảnh lễ kỷ niệm.
Trong kháng chiến chống Mỹ, Hoàng Mai được xác định là “yết hầu” trên tuyến chi viện cho chiến trường miền Nam, giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm giao thông. Trước yêu cầu nhiệm vụ, ngày 27/4/1965, Bộ Giao thông Vận tải thành lập đơn vị C271, Đội 27 “Ba sẵn sàng” gồm 150 người, chuyển giao cho Tổng cục Đường sắt để bảo vệ tuyến đường sắt và sản xuất vật liệu phục vụ công tác giao thông khu vực Thanh Hóa – Vinh, trọng điểm là Hoàng Mai.
Tổ 4 của đơn vị C271 gồm 36 TNXP, được giao nhiệm vụ khai thác đá để xây dựng đoạn đường vào ga Hoàng Mai, đồng thời san lấp, sửa chữa các điểm hư hỏng do bom đạn gây ra, bảo đảm giao thông trên tuyến đường sắt. Họ là những thanh niên nhiệt huyết còn ở độ tuổi mười tám đôi mươi, xuất thân từ những vùng quê nghèo ở các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ.
Ngày 28/4/1966, khi đang trú ẩn trong hang đá, Tổ 4 bị trúng hỏa tiễn, khiến 33 người hy sinh. Sự kiện này là một trong những tổn thất lớn của lực lượng TNXP làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến đường sắt khu vực Thanh Hóa – Vinh trong thời kỳ chiến tranh.
*Ông Thái Văn Thành, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An phát biểu tại lễ kỷ niệm.
Năm 2003, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội quyết định công nhận 33 TNXP Tổ 4, đơn vị C271, Đội 27 là liệt sĩ và cấp Bằng Tổ quốc ghi công. Năm 2011, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Cụm di tích hang Hỏa Tiễn và Nghĩa trang liệt sĩ đường sắt là di tích lịch sử quốc gia, gồm hang Hỏa Tiễn, Nghĩa trang liệt sĩ đường sắt và Nhà tưởng niệm 33 liệt sĩ TNXP – nơi hy sinh, an nghỉ và thờ tự các liệt sĩ.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, ông Thái Văn Thành, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh: Hôm nay, chúng ta có mặt tại đây, xin được thành kính tưởng nhớ và tri ân sâu sắc tới 33 liệt sĩ thanh niên xung phong và các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh anh dũng vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Trong thời gian tới, tỉnh Nghệ An sẽ tập trung huy động nguồn lực để tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích, đưa nơi đây trở thành “địa chỉ đỏ” xứng tầm trong đời sống tâm linh của nhân dân Nghệ An và đồng bào cả nước.
Ông Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An khẳng định, sau 60 năm, hang Hỏa Tiễn cùng sự hy sinh của các liệt sĩ TNXP luôn là biểu tượng tiêu biểu cho thế hệ thanh niên xung phong với ý chí “sống bám cầu bám đường, chết kiên cường dũng cảm”, “đường chưa thông không tiếc máu xương”; đồng thời là nguồn động lực, sức mạnh tinh thần cổ vũ Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Nghệ An trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
*Tại buổi lễ Hội HTGĐLS tỉnh Nghệ An cùng với nhiều tổ chức, cá nhân đã dâng hương, hoa tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ và trao quà tặng cho 33 thân nhân gia đình liệt sĩ, mỗi phần quà trị giá 500.000 đồng.
Nguyễn Tiến Hùng (Phó chủ tịch Hội HTGĐLS tỉnh NGhệ An)