Tháng 7 về, chúng tôi đến thăm, tặng quà và được bà mẹ Việt Nam anh hùng kể chuyện về cuộc đời bà và gắn bó với những người thân yêu trong gia đình ở ba thế hệ liền nhau gắn bó với lực lượng Bộ đội Biên phòng, những người chiến sĩ ngày đêm trên miền biên cương bảo vệ an yên cuộc sống của Nhân dân và chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Tên bà là Lý Sẹo Say tuổi 79, hiện cư trú tại phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai, quê hương của bà là miền núi rừng Mường khương, là địa bàn biên giới Việt – Trung, nơi cư trú lâu đời của người dân tộc H’Mông, cũng là nơi bà được sinh ra và lớn lên cùng bao tưởng niệm của một thời gian khó khăn gian khổ, nhưng cũng hạnh phúc phúc, yêu thương. Bà xúc động kể : “chồng bà là ông Hà Văn Sặn, sinh năm 1945, quê ở Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, năm 1963 khi vừa tròn 18 tuổi, ông đã xung phong lên đường nhập ngũ vào lực lượng vũ trang và được biên chế vào đơn vị chiến đấu ở đồng biên phòng Pha Long, một đồng tiền biên giới Bắc tổ quốc nằm trên chính quê hương bà, sau những năm tháng gắn bó, tuần tra bảo vệ cuộc sống bình yên của biên giới thân yêu, trong lần hành hành Quân ghé thăm bạn làm công tác dân vận vận động ông đã gặp bà, hai người mang tình yêu đến cho nhau rồi được đơn vị và bà con thôn bản vun bồi nên chồng. Lúc đó bà vừa tròn 17 tuổi đời. Thế rồi ông bà lần như sinh ra bảy người con (3 trai, 4 gái).
*Ông Dương Quốc Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung Quốc Đảng, Bí thư Tỉnh Thủy Lào Cai và công tác trao tặng quà của Tỉnh ủy và của gia đình ông cho Mẹ Việt Nam anh hùng Lý Sẹo Say.
Đối với người H’mông, sinh được nhiều con như vậy là điều tốt lành và hạnh phúc. Những tưởng tượng cuộc sống sẽ mãi bình yên, sum sâu. Nhưng ngày 17/02/1979, ngày định mệnh đến với miền biên cương tổ quốc và những người dân nơi này. Bọn bành ủ phương Bắc mang bom, xe tăng, phương tiện chiến tranh và hàng ngàn quân lính xâm lược lược lãnh đạo cương cương quốc, chồng bà – ông Hà Văn Sặn cùng đồng đội cầm súng chiến đấu ức chế quân thù, sau 01 ngày chiến chiến đấu quyết định, dinh dưỡng từng tấc đất biên Cương, ông đã anh dũng phải xuống trên chiến tranh biên phòng Pha Long, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai khi mới tròn 34 tuổi đời. Ngày hôm nay, bà cùng 7 trẻ con nhỏ, trẻ lớn nhất 12 tuổi, trẻ nhỏ nhất mới 01 tuổi vượt núi băng rừng về tuyến sau và được bà con nhân dân miền xuôi đùm bọc, giúp đỡ cho ngày đến lũ giặc lược rút quân về nước. Bộ đồ trước sự hy sinh của chồng, bà tần tảo lao động nuôi đàn con bé ăn học và trưởng thành, 3 con trai của bà lần như theo nhau trong hàng ngũ của những người chiến sĩ Quân đội nhân dân, trong đó người con trai lớn của bà là anh Hà Quyết quyết sinh sinh năm 1969, đi tiếp những bước chân của cha tham gia vào lực Bộ đội Biên phòng khi tuổi đời vừa tròn 17, sau 29 năm chiến đấu công tác bảo vệ ngăn biên giới, trong một lần tuần tra âm mưu xâm nhập của kẻ thù, anh bị nhiễm độc một loại độc tố lạ, làm hoạt động trên địa bàn xa hậu phương, không đáp ứng được yêu cầu anh đã hy sinh nơi núi rừng biên giới khi vừa tròn 46 tuổi.
*Ông Đồng Quang Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình nghiên sĩ Tỉnh Lào Cai, trao quà của Hội và của các gia đình: ông Hoàng Xuân Hưởng (quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh), ông Hoàng Vân Sàng (Mỹ Lâm, Tuyên Quang), Nhà in Hương Vân (phường Yên Bái) nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ.
Đau mất chồng chưa nguôi ngoài trong tâm hồn người vợ nghe sĩ, thì bà lại phải đón nhận một nỗi đau mất con, nhưng rồi bà vẫn đứng vững để làm người con cháu và gia đình. By trong gia đình bà trước đó các cháu nội đích tôn giáo cũng đã sẵn sàng đứng trong hàng ngũ của những người chiến sĩ biên phòng, anh đã tiếp bước ông nội và cha mình trên mặt hậu bảo vệ kim cương Tổ quốc. Vậy là cuộc đời người mẹ Việt Nam anh hùng Lý Sẹo Say đã gắn liền với những người ở 3 thế hệ là Bộ đội Biên phòng, những con người hiển trung kết nối nhau mang sứ mệnh bảo vệ kim cương Tổ quốc, bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân.
*Được ủy quyền của gia đình ông Dương Quốc Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai… Hội hỗ trợ gia đình trợ học tỉnh trao tặng áo đỏ, khăn và giày nhung tặng Mẹ Việt Nam anh hùng Lý Sẹo Say.
Nhân dịp kỷ niệm 79 năm ngày thương binh thành sĩ 27/7/1947 – 27/7/2026, Đoàn công tác của tỉnh do đồng chí Quốc Dương Huy – Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai dẫn đầu đến tham quan, tri ân và quà tặng cho bà với những người vui lòng biết sâu sắc và cầu chúc cho bà được đại sống, một nhiên bên con và phố phường. Đồng hành trong công việc tri ân các gia đình có công với cách mạng, Hội hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Lào Cai đã nhận quà tặng và vận động ở gia đình ông Hoàng Xuân Hường quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh, ông Hoàng Văn Sàng ở Mỹ Lâm, Tuyên Quang, nhà ở Hương Vân, phường Yên Bái trao tặng những món quà có ý nghĩa để động viên và chúc phúc những điều tốt lành đến với bà mẹ Việt Nam anh hùng Lý Sẹo Say, bà và đã là trong sáng, tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam “Trung hậu – Bất khuất – Bảo đang”.
Bài và ảnh: Quang Hưng