Cảm Nhân – một xã vùng cao thuộc huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái cũ(nay là tỉnh Lào cCi) nằm cách trung tâm tỉnh gần 80 km, nếu đi xe ô tô cũng phải mất 2 giờ đồng hồ mới tới được vì đường nhỏ và quanh co. Ở nơi đây có một người mẹ Liệt sĩ tuổi 89, tên là Cầm Thị Thiên, gia đình bà có bẩy người con (ba trai,bốn gái) người con trai lớn của bà đã mất sớm, người con trai thứ 2 là anh Phùng Văn Thiết, sinh năm 1960, anh nhập ngũ vào lực lượng Bộ đội Biên phòng vào tháng 8/1978. Sau đó được biên chế vào đại đội 11 đóng quân bảo vệ biên giới tại đồn biên Pha Long, huyện Mường Khương (nay là xã Mường Khương, tỉnh lào cai).
Những ngày đầu của cuộc chiến tranh xảy ra tại biên giới phía Bắc, anh đã cùng đồng đội chiến đấu ngoan cường, tiêu diệt địch giữ gìn từng tấc đất, từng mét chiến hào.Sau 2 ngày chiến đấu liên tục với kẻ thù trước chiến thuật biển người của bọn bành trướng, tương quan lực lượng một bên là hàng ngàn quân với xe tăng, pháo binh yểm trợ, một bên là một đại đội chiến sĩ biên phòng chưa đầy trăm người, vì thế cuối ngày thứ 2 của trận đánh anh và một số đồng đội đã hy sinh ngay nơi chiến tuyến, những người còn lại được lệnh của cấp trên rút về tuyến 2 đề phòng thủ, quân địch tràn vào chiếm lĩnh trận địa và vùi lấp tất cả những người lính đã hy sinh. Những ngày sau đó đơn vị đã tổ chức tấn công địch giành lại đồn biên phòng và trận địa cũ, đồng thời tổ chức tìm kiếm Liệt sĩ, nhưng thân thể các anh không biết được đã vùi lấp nơi nào, chính vì thế mà trên tấm giấy báo tử của đơn vị gửi về cho gia đình được ghi rõ anh đã mất tích trong chiến đấu.
*Toàn cảnh buổi lễ khánh thành bàn giao nhà tình nghĩa tại xã Cảm Nhân, tỉnh Lào Cai.
Bà Cầm Thị Thiên và gia đình vô cùng đau đớn khi nhận được tin đứa con trai đã hy sinh. Ngay sau khi Hòa Bình trở lại nơi biên giới, gia đình bà đã nhiều lần cùng đơn vị tìm kiếm hài cốt của anh nhưng đều vô vọng, vì chẳng có một thông tin nào chuẩn xác, những năm sau đó chồng bà và đứa con trai còn lại cũng bị bệnh tật và theo về với tổ tiên. Bà cùng bốn đứa con gái và một người con dâu duy nhất đùm bọc, che chở nhau trong căn nhà sàn làm bằng gỗ được xây dựng từ năm 1950, rồi các con gái của bà cũng đến tuổi và lần lượt theo nhau về nhà chồng, cuộc sống ở vùng nông thôn miền núi vốn dĩ nghèo khó nên làm lụng đủ ăn là hạnh phúc lắm rồi, cứ thế hết ngày tháng này qua ngày tháng khác bà cùng đứa con dâu và 2 đứa cháu nội sinh sống trong căn nhà ngày một xuống cấp nghiêm trọng, nhiều cây cột và xà nhà bị mối mọt ăn ruỗng, mái cọ cũng mục nát, nhiều chỗ phải sử dụng những miếng bạt cũ để che chắn gió mưa, căn nhà đã nghiêng ngả và sẵn sàng sụp đổ bất cứ lúc nào, người mẹ liệt sỹ và đứa con dâu cứ âm thầm chịu đựng, chẳng một lời kêu than, có lẽ họ bằng lòng với số phận mà ông trời đã định đoạt.
*Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Lào Cai cùng cấp ủy và chính quyền địa phương, gia đình ông Hoàng Sàng trao tặng quà và kinh phí cho bà Cầm Thị Thiên nhân buổi khánh thành bàn giao nhà tình nghĩa.
Có một cựu chiến binh từng chiến đấu tại mặt trận Tây Nguyên trước năm 1975 đã âm thầm tìm hiểu về cuộc sống của người mẹ liệt sỹ này, mặc dù tuổi đã cao nhưng ông vẫn thuê xe để về đề nghị với Hội hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnhtìm cách giúp đỡ bà, người cựu chiến binh trong nỗi nghẹn ngào xúc động nói: “tôi thương cho hoàn cảnh của bà ấy lắm, cả cuộc đời vất vả, mất mát, nhà đổ đến nơi rồi mà họ chẳng có điều kiện để mà sửa, bà ấy nói tôi chỉ mong tìm được hài cốt của con mang về quê hương thôi”.
* Ông Đăng Quang Chính, Phó chánh Văn phòng Tỉnh ủy Lào Cai trao tặng quà của Văn phòng Tỉnh ủy và quà tặng của gia đình ông Dương Quốc Huy Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai cho bà Cầm Thị Thiên, mẹ Liệt sĩ.
Không một chút chần chừ, sau khi nhận được thông tin đó,Hội hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnh lào cai đã vào cuộc một cách nhanh nhất, trực tiếp đến xã Cảm Nhân để khảo sát thực tế, đồng thời hướng dẫn gia đình làm các thủ tục cần thiết trong vòng 1 ngày, một mặt thông báo cho chính quyền địa phương phối hợp tạo điều kiện cho gia đình tổ chức khởi công công trình, mặt khác tổ chức vận động quyên góp kinh phí hỗ trợ và may mắn thay, lời kêu gọi của Hội hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnh lào cai đã được Hội hỗ trợ gia đình liệt sỹ Việt Nam chia sẻ, ghi nhận và hỗ trợ khoản tiền 80.000.000 đồng, tuy không quyết định toàn bộ chi phí ngôi nhà nhưng nó là nguồn vốn mồi quan trọng, từ nguồn vốn hỗ trợ này, các con gái, con rể, họ hàng anh em mỗi người một ít, cùng với sự đóng góp nhân công, vật liệu của các tổ chức đoàn thể trong xã, chỉ hơn 60 ngày thi công khẩn trương -một căn nhà xây kiên cố đã được hoàn thành, chiếc bàn thờ liệt sỹ được đặt trang trọng ở gian giữa, tỏa mùi hương thơm ngát chờ đón anh linh người chiến sĩ biên phòng trở về.
* Các cháu thiếu niên nhi đồng xã Cảm Nhân đến chúc mừng buổi khánh thành bàn giao nhà tình nghĩa cho mẹ liệt sĩ Cầm Thị Thiên
89 tuổi đời, 47 năm thắp hương, thờ cúng đứa con đã hy sinh cho Tổ quốc và đau đáu chờ mong từ một điều kỳ diệu nào đó để tìm được hài cốt của con, để đưa con về nơi chôn rau cắt rốn, để thanh thản trong những năm tháng còn lại của cuộc đời … người mẹ liệt sỹ Cầm Thị Thiên hôm nay ngồi đó trong căn nhà mà bà chưa bao giờ dám mơ ước để có được, các đồng chí lãnh đạo cấp ủy, chính quyền địa phương, cán bộ thôn cùng các cháu thiếu niên nhi đồng vây quanh bà, chúc mừng và tặng cho bà những món quà ý nghĩa.Gia đình ông Dương Quốc Huy -Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai nghe tin và biết về hoàn cảnh của bà cũng đã gửi tới tặng bà 1 chiếc TV 55 inch và 1 nồi cơm điện trị giá hơn 10.000.000 đồng, ông Đặng Quang chính – Phó Chánh Văn phòng Tỉnh ủy cùng Hội hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnh, gia đình ông Hoàng Sàng ở Mỹ Lâm, Tuyên Quang đã trao tặng bà những món quà để tri ân những công lao đóng góp của bà cho đất nước. Bà Cầm Thị Thiên, người phụ nữ dân tộc Tày hiền lành ngồi đó, tai bà đã nghễnh ngãng, bà không nói gì nhiều, nhưng ánh mắt bà rạng ngời hạnh phúc, tâm trạng của người mẹ liệt sỹ đã hòa quyện trong lời phát biểu cảm ơn của người con rể: “tôi và mẹ tôi cùng gia đình luôn biết ơn Đảng, Bác Hồ đã cho chúng tôi cuộc sống trong độc lập tự do, cho chúng tôi cơm ăn áo mặc, nay lại mang đến cho chúng tôi mộtmái ấm yêu thương, nơi đoàn tụ của đại gia đình, cũng là nơi linh hồn cha tôi, anh tôi trở về, chúng tôi hứa sẽ làm những điều gì tốt nhất để góp phần xây dựng xóm làng, quê hương ngày một đổi mới và phát triển”.
Bài và ảnh: Đồng Quang Hưng