Giữa núi rừng Lào Cai, những người lính hôm nay vẫn bền bỉ tìm kiếm, quy tập hài cốt đồng đội, đưa các anh trở về với gia đình.
Từ một phần mộ giữa nghĩa trang nhân dân
Trong cái nắng hanh sau mưa của một ngày mùa thu, những bộ quân phục của cán bộ, chiến sĩ Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ (lâm thời), Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai thấm đẫm mồ hôi và lấm đất khi tiến hành khai quật phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại nghĩa trang nhân dân thôn Quang Kim, xã Bát Xát. Hiện trường luôn được giữ trong không khí trang nghiêm. Mỗi nhát cuốc, xẻng đều được thực hiện cẩn trọng. Khi phát hiện dấu tích, di vật nghi liên quan đến Liệt sĩ, các chiến sĩ dừng tay để phân loại, ghi chép, bảo quản phục vụ xác minh.
*Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ (lâm thời), Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai tổ chức khai quật, cất bốc phần mộ Liệt sĩ.
Vừa cẩn trọng kiểm tra từng di vật, thiếu tá Đặng Xuân Trường – Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ (lâm thời) – chia sẻ: “Mỗi khi tìm thấy một di vật hay dấu tích của liệt sĩ, anh em lại động viên nhau cố gắng. Chúng tôi chỉ mong tìm được nhiều hài cốt Liệt sĩ để các anh sớm được xác định danh tính, trở về với gia đình, quê hương và đồng đội”.
Từ khi thành lập vào tháng 5.2026, 54 cán bộ, chiến sĩ Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ (lâm thời) đã thực hiện trên 4.942 ngày công, xử lý khoảng 826,9ha đất đá và phát quang 290,93ha. Hiện lực lượng được chia thành 3 tổ, triển khai tại xã Bát Xát, xã Mường Khương và xã Pha Long, đồng thời tiếp tục mở rộng tìm kiếm tại những địa bàn có thông tin liên quan.
Thượng tá Phùng Đức Anh – Đội trưởng Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ (lâm thời) – cho biết, trước khi nhận nhiệm vụ, mỗi cán bộ, chiến sĩ có một vị trí công tác khác nhau. Khi tập hợp về đội, tất cả nhanh chóng thống nhất mục tiêu, đoàn kết, hỗ trợ nhau hoàn thành nhiệm vụ. “Chúng tôi quyết tâm tìm thêm nhiều hài cốt liệt sĩ, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tìm được từ 70-80 hài cốt Liệt sĩ đến tháng 7.2027” – thượng tá Phùng Đức Anh nói.
Còn thông tin sẽ tiếp tục đi tìm
Tìm kiếm hài cốt Liệt sĩ không chỉ bắt đầu từ hiện trường mà là cả quá trình rà soát, thu thập, xác minh và đối chiếu thông tin. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai phối hợp với địa phương, cựu chiến binh và nhân dân khai thác nhiều nguồn tư liệu, lần tìm dấu vết từ địa danh cũ, vị trí đóng quân, trận đánh, nơi an táng Liệt sĩ để đối chiếu với hồ sơ, khảo sát thực tế.
Nhiều manh mối tưởng rời rạc như tên địa danh, con suối, quả đồi hay ký ức của nhân chứng, khi được kết nối với tài liệu lưu trữ, có thể mở ra hướng tìm kiếm mới.
Thượng tá Mai Văn Phú – Trưởng ban Chính sách, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai – cho biết: “Mỗi nguồn tin đều được rà soát, đối chiếu với hồ sơ và xác minh thực tế trước khi chuyển cho lực lượng tổ chức tìm kiếm. Vì vậy, chúng tôi luôn cố gắng không để bất kỳ manh mối nào bị bỏ qua”.
Thượng tá Phạm Khắc Trường – Chính trị viên Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ (lâm thời) – kể: Có những chuyến đi, anh cùng đồng đội phải đi bộ nhiều giờ xuyên rừng, vượt những con dốc cao, mang theo lương thực, dụng cụ chuyên dụng và thiết bị phục vụ tìm kiếm. Công việc không chỉ là đào, tìm mà còn phải khảo sát, xác minh, đối chiếu từng thông tin với hồ sơ lưu trữ, sơ đồ chiến trường và lời kể của nhân chứng.
“Những lúc rất vất vả nhưng mỗi khi nghĩ đến việc mình có thể góp phần đưa Liệt sĩ trở về với gia đình, chúng tôi lại có thêm động lực để tiếp tục cố gắng” – Thượng tá Phạm Khắc Trường nói. Với suy nghĩ ấy, trong mỗi chuyến đi, anh thường là người đi đầu, trực tiếp khảo sát từng vị trí. Khi công việc gặp khó khăn hoặc nhiều ngày chưa có kết quả, anh lại cùng đồng đội rà soát từ đầu, tìm thêm những khả năng mới.
Theo đại tá Hoàng Văn Toàn – Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai, đến nay, tỉnh đã quy tập được 27 hài cốt Liệt sĩ; khảo sát 32 mộ Liệt sĩ và thu nhận 824 mẫu ADN hài cốt liệt sĩ trong tổng số 1.259 mẫu, phục vụ công tác xác minh, đối chiếu thông tin.
Theo Báo Lao Động Điện tử