Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt Liệt sĩ đang chạy đua với thời gian để đưa các Anh hùng Liệt sĩ trở về.
Trong hành trình thiêng liêng và ý nghĩa này, có sự đóng góp của Hội Hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam và Trung tướng Hoàng Khánh Hưng – người lính già giữ lời hứa với đồng đội trong trận mạc là: “Người còn sống tìm cách đưa người chết trở về”. Mời quý vị và các bạn nghe cuộc trao đổi của phóng viên Hà Nam với Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam.
Phóng viên: Trước hết xin cảm ơn Trung tướng Hoàng Khánh Hưng đã trả lời phỏng vấn của phóng viên Đài TNVN. Thưa ông, có một kết quả rất đáng nói đó là Hội Hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam vừa tổng kết Chương trình nhắn tin tri ân Liệt sĩ “Gọi tên những vì sao đất nước” năm nay sau 3 tháng phát động và cho thấy kết quả vượt xa mục tiêu ban đầu đề ra. Vậy ông có thể chia sẻ những thông tin cụ thể?
-Trung tướng Hoàng Khánh Hưng: Hiện tại chương trình nhắn tin Tri ân Liệt sĩ “Gọi tên những vì sao đất nước” năm 2026 đã kết thúc với hơn 11 tỷ đồng. Mục tiêu ban đầu của chương trình nhắn tin qua App Thiện Nguyện 2707 “Gọi tên những vì sao đất nước” phấn đấu được từ 3 đến 5 tỷ thôi. Nhưng mà khi toàn thể lãnh đạo, các ban trong Hội cùng vào cuộc đi vận động ở các dơn vị, doanh nghiệp và sau đó, Cục Chính sách Bộ Quốc phòng có công văn yêu cầu các đơn vị trong quân đội tham gia nhắn tin tri ân; Hội Cựu chiến binh Việt Nam cũng có văn bản yêu cầu các cựu chiến binh trực tiếp nhắn tin tri ân qua App Thiện Nguyện 2707; và Trung ương đoàn cũng đã có văn bản. Mặc dù có kết quả trên 70 nghìn lượt tham gia nhắn tin nhưng mà so với 100 triệu dân thì quả thực là còn ít. Nhưng đây là bước đầu, chúng tôi thấy kết quả như thế là tương đối tốt bởi vì so với mục tiêu đặt ra có thể nói là vượt trên 300%.
Tôi thấy đất nước chúng ta, nhất là thế hệ trẻ, lực lượng quân đội, cựu chiến binh, đoàn thanh niên đã tham gia vào chương trình này rất nhiệt tình. Với hơn 11 tỷ đồng thì từ giờ cho đến Tết âm lịch chúng tôi sẽ thực hiện tri ân các gia đình Liệt sĩ có hoàn cảnh khó khăn, tặng quà Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, hỗ trợ giám định ADN cho những trường hợp đặc biệt.
Và việc lớn nhất mà chúng tôi sẽ thực hiện đó là trả lại tên cho các Liệt sĩ trên các nghĩa trang bằng cách đính chính thông tin trên bia mộ, và phấn đấu đưa được từ 200 đến 250 Liệt sĩ về với đất mẹ yêu thương. Với số tiền hơn 11 tỷ đồng chúng tôi dự kiến từ giờ cho đến tết âm lịch Đinh Mùi sẽ chi hết hơn 9 tỷ, số còn lại để dành phục vụ cho chuẩn bị 80 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ.
Với số tiền hơn 11 tỷ đồng này, chúng tôi nghĩ là chắc chắn là sẽ góp phần xoa dịu bớt nỗi đau của chiến tranh để lại. Đó là việc là tặng quà tri ân cho thân nhân gia đình Liệt sĩ có khó khăn, rồi di chuyển hài cốt Liệt sĩ về với đất mẹ yêu thương, giám định ADN và đính chính thông tin trên bia mộ. Đây là những việc làm mà Hội chúng tôi xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Phóng viên: Vâng như ông vừa cho biết, một trong những việc mà Hội tiếp tục làm đó là đính chính thông tin trên bia mộ, để xác định danh tính hài cốt Liệt sĩ, góp phần thực hiện có hiệu quả Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt Liệt sĩ. Có thể nói, Chiến dịch đang bước vào giai đoạn tiếp theo và hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7. Vậy Hội Hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam sẽ tiếp tục hành trình ý nghĩa này bằng những việc làm cụ thể nào, thưa ông?
-Trung tướng Hoàng Khánh Hưng: Chiến dịch này của chính phủ đưa ra có thời điểm, nhưng mà với Hội hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam chúng tôi xác định chiến dịch này còn dài. Bởi vì chừng nào chưa trả lại được tên cho 53 vạn Liệt sĩ thì chừng đó công tác tri ân của đất nước chúng ta còn tiếp tục thực hiện, và Hội chúng tôi còn sức còn tiếp tục đồng hành trong nhiệm vụ này.
Công việc để chuẩn bị cho 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ chúng tôi xác định có nhiều mục tiêu, trong đó mục tiêu lớn nhất là trả lại tên cho Liệt sĩ bằng cách là giám định và đính chính thông tin trên bia mộ. Bởi vì trên 3.200 nghĩa trang có trên 60 vạn Liệt sĩ đã nằm ở trong đấy nhưng thực chất là số sai sót thông tin còn rất lớn.
Nếu như đính chính được thông tin trên bia mộ cũng là trả lại tên được cho Liệt sĩ. Từ đính chính thông tin chúng tôi sẽ tiếp tục đưa được nhiều hài cốt Liệt sĩ về với đất mẹ yêu thương. Góp phần cùng với Ban Chỉ đạo 515 chúng tôi xin tiến hành hỗ trợ giám định ADN những trường hợp già yếu sức khỏe kém để rồi trả lại tên được cho Liệt sĩ.
Và vấn đề nữa là tiếp tục thực hiện để tặng quà cho Mẹ Việt Nam Anh hùng và thân nhân gia đình Liệt sĩ. Cái việc thứ hai chúng tôi sẽ tiến hành làm là tiếp tục làm việc với Giáo hội Phật giáo Việt Nam để họ có văn bản chỉ thị cho 16.000 các chùa trên cả nước là ngày 27/7 hàng năm đúng 5 giờ sáng thì có tiếng chuông chùa gọi là tiếng chuông Bát Nhã để góp phần làm yên lòng các gia đình chưa tìm được hài cốt con em mình.
Vấn đề thứ hai, cùng với Giáo hội Phật giáo Việt Nam kêu gọi để tất cả các chùa trên cả nước có một gian thờ cúng Liệt sĩ, cũng là nơi để cho vong linh các Liệt sĩ trú ngụ, để hàng ngày các nhà chùa có hương khói cúng cho các liệt sĩ của chúng ta khi mà chưa tìm được hài cốt.
Vấn đề thứ ba, Hội hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam phấn đấu in các danh sách của Liệt sĩ của từng tỉnh để đưa vào các chùa, đặt những nơi trang nghiêm để thờ cúng Liệt sĩ.
Và vấn đề cuối cùng mà chúng tôi cũng rất mong mỏi đang muốn thực hiện đó là tiếp tục tặng tiền để sửa chữa nhà của thân nhân gia đình Liệt sĩ đã xuống cấp để có nơi thờ cúng Liệt sĩ được khang trang hơn. Chúng tôi sẽ tiếp tục cùng với một số địa phương xây đài tưởng niệm, nơi tri ân Liệt sĩ, nơi quàn hài cốt Liệt sĩ, mà trước mắt ở xã Nậm Cắn của Nghệ An. Chương trình này thì chúng tôi dự kiến là hết khoảng hơn 4 tỷ đồng và chúng tôi sẽ cùng với Giáo hội Phật giáo Nghệ An thực hiện vấn đề này từ giờ cho đến Tết âm lịch.
Phóng viên: Vậy ông có kỳ vọng như thế nào về kết quả của Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt Liệt sĩ và đâu là những đóng góp cụ thể của Hội trong công tác này thời gian qua?
-Trung tướng Hoàng Khánh Hưng: Đảng và Chính phủ chúng ta có rất nhiều chủ trương về công tác tri ân, về công tác đền ơn đáp nghĩa. Và có thể khẳng định chính sách của Đảng và chính phủ ngày càng hoàn thiện, đã góp phần làm yên lòng gần 1,2 triệu thân nhân gia đình Liệt sĩ có người thân đã hy sinh vì Tổ quốc Việt Nam. Chiến dịch 500 ngày đêm này tôi cảm nhận rất quyết tâm. Chiến dịch được phát động có thể nói là huy động được toàn xã hội vào cuộc, không những là đồng bào trong nước mà các cái tổ chức xã hội ở nước ngoài họ cũng giác ngộ cùng với Hội hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam đã góp phần báo cho chúng ta những ngôi mộ chôn tập thể.
Đặc biệt là những ngôi mộ chôn tập thể ở thành phố Hồ Chí Minh và 21 bộ hồ sơ họ đã giao cho Hội hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam mà chúng tôi đã giao, và báo cáo lại với Cục Chính sách (Bộ Quốc phòng), với Ban Chỉ đạo 515. Và Đội K72 của Bình Phước họ đã quy tập 2 năm nay thì năm 2025 được 135 hài cốt liệt sĩ, và bản thân bây giờ họ đang tiếp tục khai quật ở vùng sân bay Lộc Ninh.
Riêng ở Công viên Lê Thị Riêng chúng tôi cử kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng là hội viên của Hội cùng tham gia trong đấy thì mặc dù chưa được một nửa Chiến dịch cũng đã quy tập được hơn 600 hài cốt Liệt sĩ. Và ở đường Trường Chinh, Quảng Ngãi, ở một số nơi khác nữa trên cả nước.
Chiến dịch này mở ra thì có thể nói là so với những năm trước thì từ đầu chiến dịch đến bây giờ chúng ta đã quy tập được trên 2.000 Liệt sĩ. Đây là một sự cố gắng lớn, là một sự tích cực của các đội quy tập, là sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ mới có kết quả như thế này. Và tôi hy vọng rằng chiến dịch này khi kết thúc sẽ đạt được mục tiêu của Chính phủ đề ra, đặc biệt là đưa được nhiều hài cốt Liệt sĩ vào nghĩa trang, đưa được nhiều hài cốt Liệt sĩ về với đất mẹ và trả lại tên được cho nhiều Liệt sĩ. Đây là mục tiêu mà Đảng và Chính phủ chúng ta đặt ra.
Khi chiến dịch được mở ra Hội hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam đã có văn bản gửi cho tổ chức hội của các tỉnh và các địa phương. Hội yêu cầu trên cơ sở nhiệm vụ của Chiến dịch 500 ngày đêm từng tổ chức hội xác định những nội dung, những nhiệm vụ có thể tham gia được với các tổ chức chính trị xã hội ở địa phương mình. Chính vì thế chiến dịch mở ra cho đến bây giờ chưa được một năm nhưng mà Hội hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam của các tỉnh, Hội hỗ trợ gia đình Liệt sĩ của Trung ương và các chi hội có thể nói là chúng tôi đã làm được rất nhiều việc.
Trước hết là đã cung cấp thông tin cho hơn 20.000 thân nhân gia đình liệt sĩ họ biết được phần mộ con em mình nằm ở đâu. Vấn đề là họ có đi đến được hay không, vấn đề là họ đến đấy thì phần mộ đấy có đúng của nhà mình hay không. Đây là một câu hỏi lớn đặt ra mà trách nhiệm Hội hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam phải góp phần giúp đỡ cho thân nhân gia đình Liệt sĩ. Việc mà xác định tên cho Liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng thì trong 16 năm qua hội chúng tôi cũng đã làm được rất nhiều.
Ngay chuyện là đính chính thông tin trên bia mộ, mời các đồng đội đã từng chôn cất đồng đội của mình quay trở lại các nghĩa trang để xác định phần mộ đấy như thế nào, để mời gọi các đội quy tập họ đã quy tập phần mộ đấy từ nơi nào về, họ đánh dấu ra làm sao thì trên cơ sở đấy là có điều kiện để làm thực chứng. Và những điều kiện đấy thì cũng rất thuận lợi thôi. Cho nên là chúng tôi cũng đã trả lại tên cho Liệt sĩ bằng thực chứng được trên 7.000 người. Đây là một việc làm rất lớn mà trong những năm qua Hội hỗ trợ gia đình Liệt sĩ Việt Nam đã làm được.
Và trong chiến dịch này từ đầu chiến dịch cho đến bây giờ thì Hội chúng tôi cũng đã làm các loại giấy tờ, công văn để gửi lên Chính phủ, và Chính phủ đã công nhận cấp bằng Tổ quốc ghi công cho 2 Liệt sĩ, một Liệt sĩ quê Hải Phòng bây giờ chuyển lên Điện Biên, một Liệt sĩ Hà Tĩnh. Ngoài những nội dung này thì năm ngoái Hội chúng tôi cũng đã làm để Chính phủ công nhận 5 liệt sĩ cho Tiểu đoàn Lê Thị Riêng. Và bây giờ 5 Liệt sĩ này đã vào được ở nghĩa trang Bến Dược, Củ Chi yên nghỉ. Cho nên cũng là một điều động viên rất lớn cho các tổ chức, cho các ban liên lạc của cựu chiến binh Tiểu đoàn Lê Thị Riêng ở thành phố Hồ Chí Minh.
Phóng viên: Từng là người lính, chứng kiến đồng đội nằm lại nơi chiến trường và nhiều năm qua ông đã và đang thực hiện lời hứa với đồng đội năm xưa là “người còn sống tìm cách đưa người đã chết về”. Vậy điều gì vẫn khiến ông trăn trở sau nhiều năm đi tìm đồng đội?
-Trung tướng Hoàng Khánh Hưng: Sau 45 năm công tác trong quân đội và đã từng chiến đấu trên các chiến trường kể cả Việt Nam, Lào và Campuchia 11 năm và 7 lần bị thương nhẹ nhẹ. Thế thì khi trở về tôi tham gia công tác tìm kiếm đồng đội với tâm nguyện là “giữ lời hứa với nhau trong trận mạc, người sống tìm cách đưa người đã chết về”.
Tôi cũng đã nhiều lần chôn cất đồng đội và những anh em đấy cho đến giờ phút này cũng chưa được về với đất mẹ yêu thương. Đây là điều trăn trở là điều mà bản thân tôi luôn suy nghĩ và muốn rằng mình còn sức còn cố gắng để đưa được đồng đội về. Bởi vì chứng kiến các người mẹ, người vợ, người chị, người em, nhất là những người bố khắc khoải chờ mong đón con em mình về mà đón bằng hài cốt. Họ trông ngóng mấy chục năm trời và cho đến bây giờ họ cũng đã kiệt về sức khỏe rồi, nhưng nguyện vọng của họ là muốn được đưa hài cốt con em mình về.
Có nhiều Mẹ Việt Nam Anh hùng tôi đến thì câu đầu tiên mẹ hỏi là “Lúc nào con tôi về?”, mặc dù mẹ bây giờ trên 100 tuổi rồi, thế nhưng mà thiết tha vẫn muốn đưa anh về cho có mẹ có con. Cái nỗi niềm như thế khắc khoải như thế cũng thúc giục tôi mặc dù tuổi cao sức khỏe bây giờ có yếu rồi nhưng mà cũng sẽ cố gắng còn sức còn tiếp tục để đưa được đồng đội về.
Tôi cũng động viên các đội quy tập của các quân khu, các quân đoàn, các đơn vị trong phía Nam, các cháu bây giờ còn trẻ cố gắng tìm cho được hài cốt của các liệt sĩ đưa các anh về, coi như đây là chúng ta trả ơn trả nghĩa cho xương máu của các liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc cho chúng ta được cuộc sống hòa bình như hôm nay.
Vâng, xin trân trọng cảm ơn ông./.
Hà Nam-VOV1