Hiện nay, tỉnh còn trên 3 vạn liệt sĩ chưa được quy tập hoặc đã được quy tập nhưng chưa xác định được danh tính, chưa có đủ thông tin. Đau đáu nỗi niềm mong sao xác định được danh tính hài cốt liệt sĩ để đưa các anh về với quê hương, nhiều người thầm lặng đã không quản ngại khó khăn, vất vả để tiếp tục hành trình tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Chị Nguyễn Thị Thanh Thủy tra cứu thông tin tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.
Từ thực tế 20 năm tìm hài cốt của bố mình nên chị Nguyễn Thị Thanh Thủy (phường Trần Lãm) thấu hiểu được nỗi vất vả và niềm mong mỏi của thân nhân liệt sĩ khi chưa xác định được người thân của mình. Cơ duyên đưa chị đến với Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh gần 5 năm nay và trở thành một trong những thành viên tích cực trong công tác kết nối thông tin về liệt sĩ. Dù xuất phát điểm không có kiến thức chuyên sâu về việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, song bằng ý chí, lòng quyết tâm, chị đã tự mày mò, học hỏi, tích lũy kinh nghiệm từ các tình nguyện viên, các cựu chiến binh từng tham gia chiến trường. Từ hành trình riêng của mình, chị đã nỗ lực không ngừng, đóng góp tích cực vào công tác tìm kiếm, kết nối và tri ân. Chị Thủy đã dành nhiều công sức, tâm huyết để thực hiện kết nối, tìm kiếm, ghép hồ sơ cho những mộ khuyết thông tin, sai thông tin về quê quán, ngày tháng năm sinh, năm hy sinh. Từ việc xác nhận nơi an táng ban đầu, thông tin quy tập, đính chính bổ sung thông tin bia mộ đến việc hỗ trợ xin những chuyến xe 0 đồng đưa đón liệt sĩ về quê hương. Những năm qua, chị Thủy đã tự nguyện bỏ kinh phí đi chụp hàng nghìn bia mộ tại 38 nghĩa trang trong cả nước để kết nối với thân nhân liệt sĩ. Hỗ trợ tư vấn cho hơn 300 thân nhân tìm được thông tin về nơi an táng ban đầu của liệt sĩ và thủ tục bổ sung thông tin đính chính bia mộ, thủ tục di chuyển cho hàng trăm gia đình liệt sĩ về an táng liệt sĩ tại quê hương.
Để công việc đạt hiệu quả, chị chủ động làm quen với các cựu chiến binh có kinh nghiệm, các tướng lĩnh từng xông pha trận mạc để học hỏi, nhờ tư vấn những kinh nghiệm trong việc tìm kiếm hồ sơ, giải mã những thông tin trong giấy báo tử, trích lục thông tin. Chị Thủy cho biết: Quỹ thời gian dành cho việc kết nối thông tin liệt sĩ sẽ càng ngày càng ngắn lại bởi nhân chứng liệt sĩ sẽ càng ngày càng ít đi, hài cốt bị mục dần theo thời gian. Vì vậy, việc kết nối, tìm kiếm thông tin liệt sĩ cũng phải khẩn trương hơn nữa, phải làm nhanh hơn nữa để xác định danh tính các liệt sĩ.
Ông Nguyễn Đức Thuận (xã Tiên Lữ) có em họ và bác là liệt sĩ, nhiều năm không xác định được thông tin. Thấu hiểu trong hành trình đi tìm hài cốt người thân của mình nên từ năm 2017, ông dành phần lớn thời gian tham gia công tác tìm kiếm, xác định thông tin liệt sĩ. Mặc dù công việc vất vả nhưng bằng tình cảm, trách nhiệm, ông không ngại khó khăn, luôn tranh thủ từng phút, từng giây mong sao những gia đình sớm tìm được người thân của mình. Nhờ chịu khó tìm hiểu, nghiên cứu nên ông có nhiều kinh nghiệm trong việc tìm kiếm hồ sơ, giải mã những thông tin trong giấy báo tử, trích lục thông tin, những ẩn mã của trận mạc. Để công việc đạt hiệu quả, ông chủ động kết nối với các quân khu, quân đoàn; với ngành nội vụ của các tỉnh, thành phố và với cựu chiến binh để học hỏi kinh nghiệm tìm kiếm. Đến nay, ông Thuận đã chuyển hàng nghìn nguồn tin chính xác về trận mạc, nơi liệt sĩ chiến đấu, hy sinh và nơi quy tập mộ liệt sĩ trên cả nước tới thân nhân cả trong và ngoài tỉnh. Qua đó, góp phần cùng với các gia đình đưa liệt sĩ về an táng tại quê hương. Theo ông Thuận: Khó khăn nhất trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ hiện nay là không tiếp cận được hồ sơ thông tin về nơi liệt sĩ hy sinh. Chưa kể việc sai lệch thông tin liệt sĩ trong khi đó nhân chứng liệt sĩ ngày càng ít đi, hài cốt bị mục dần theo thời gian.
Hiện nay, công tác tìm kiếm, kết nối thông tin liệt sĩ còn gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, chúng ta càng trân quý biết bao những con người thầm lặng đã không quản gian nan, vất vả, đóng góp công sức để tìm kiếm, kết nối thông tin, xác định danh tính và địa điểm phần mộ để đưa các liệt sĩ trở về với quê hương. Đó chính là đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.
Đỗ Hồng Gia (Báo Hưng Yên)